PLATTELANDSWEGEN IN DR CONGO

Vitaal voor ontwikkeling
Mobiliteit is cruciaal voor Congo en is van vitaal belang voor de geïsoleerde plattelandsbevolking. Sinds een tiental jaar is het ontsluiten van de landbouwgebieden dan ook een prioriteit voor de Belgisch-Congolese ontwikkelingssamenwerking.

Er werden al meer dan 7500 km wegen aangelegd, een honderdtal bruggen gebouwd en een twintigtal veerboten opgeknapt of gebouwd om het verkeer van mensen en goederen te vergemakkelijken. Korte kennismaking met een omvangrijk programma in vier provincies van dit gigantische land.

Delen

Elke dag worden mais, maniok, rijst en groenten van het Congolese platteland naar de steden gebracht via een uitgebreid netwerk van landbouwwegen. Afgewerkte producten, brandstof en andere materialen gaan dan weer de tegenovergestelde richting uit.

De ontwikkeling van de plattelandsbevolking en de hele op landbouw gebaseerde lokale economie is afhankelijk van die plattelandswegen. Het probleem is dat de meeste wegen al decennialang in slechte staat verkeren. Hele regio's zijn moeilijk bereikbaar, zelfs per motorfiets.

REHABILITATIE, EERSTE STAP OP WEG NAAR EEN OPERATIONEEL WEGENNET

Divider text here
De plattelandsgebieden ontsluiten om hun ontwikkeling te stimuleren is een van de doelstellingen van het programma van de Belgisch-Congolese ontwikkelingssamenwerking.

De wegen en waterwegen die prioritair hersteld moeten worden, werden in samenspraak met de overheid en de civiele maatschappij geïdentificeerd, en in synergie met de landbouwprogramma's die België en andere donoren financieren. 

De gekozen aanpak bestaat erin een transportnetwerk bruikbaar te maken aan de hand van prioritaire interventies en een stapsgewijze verbetering: het bouwen van civieltechnische infrastructuur (bruggen, duikers), het wegwerken van probleemzones en putten, het herstellen van het wegdek... Aldus staan de steden en het platteland opnieuw met elkaar in verbinding. Er kan weer handel gedreven worden, de plattelandsbevolking is gemotiveerd om meer te produceren en de overschotten op de markt te verkopen. Impactstudies tonen duidelijk aan dat de landbouwproductie in de ontsloten gebieden is gestegen.

ONDERHOUD, GARANTIE VOOR EEN DUURZAME ONTSLUITING

Divider text here
Zonder onderhoud raken de - vaak onverharde - wegen snel beschadigd door hevige regenval, overwoekering, slechte gewoonten van de weggebruikers... en zijn ze op een paar maanden tijd onbruikbaar. De impact van de rehabilitatie op de plattelandseconomie kan alleen duurzaam zijn indien het wegennet permanent onderhouden wordt.

Momenteel hebben de provinciale bouwheren noch de technische bekwaamheid, noch de financiële draagkracht om hun wegennet te onderhouden. Daarom dragen de ontsluitingsprogramma's van de Belgisch-Congolese samenwerking rechtstreeks bij tot het onderhoud van het wegennet. Tegelijk versterken ze de capaciteiten van de bouwheren zodat zij na afloop van het programma die rol zelf op zich kunnen nemen. Duurzaam onderhoud blijft de grootste uitdaging. Op nationaal niveau werden de eerste stappen gezet met de oprichting van het nationaal fonds voor onderhoud van de wegen (FONER), dat via een belasting op de brandstof meer dan 100 miljoen euro per jaar genereert.

Het technisch en financieel beheer van FONER verloopt - tegen de achtergrond van de heel recente decentralisatie - nog niet optimaal. FONER zou een groot deel van de uitgaven voor het onderhoud van het 150.000 km lange wegennet in het land kunnen dekken.

POSITIEVE GEVOLGEN VOOR DE LOKALE ECONOMIE

Divider text here
Plattelandswegen rehabiliteren creëert tijdelijke jobs voor de duur van de werkzaamheden. De onderhoudsstrategie steunt grotendeels op manuele arbeid en creëert dus permanent lokale werkgelegenheid. Er werden plaatselijke comités voor wegenonderhoud (CLER's) opgericht die zijn samengesteld uit omwonenden. Tegenwoordig zijn er ongeveer 12.000 mensen tewerkgesteld als arbeider, ploegbaas of CLER-beheerder voor het wegenonderhoud dat wordt bekostigd met Belgische steun. Met die extra inkomsten kunnen de wegenwerkers en hun gezin een aantal zaken betalen, zoals schoolgeld, medische zorg en dergelijke. Natuurlijk profiteert ook de hele regio van de economische voordelen van de ontsluiting: transport en handel leven op.

Deze lokaal ontwikkelde aanpak werd officieel erkend door FONER als een van de manieren voor wegenonderhoud die voor financiering in aanmerking komen.

VERKEERSREGELS: TUSSEN THEORIE EN PRAKTIJK

Divider text here
Overladen vrachtwagens, het negeren van regenbarrières, pesterijen enz. zetten de geleverde inspanningen zwaar onder druk. Overvrachting van 50 tot 100 % is schering en inslag op de meeste Congolese wegen. Een overladen vrachtwagen kan al het werk van de wegenwerkers in één klap vernielen. Zo ook worden de regenbarrières, die het verkeer regelen en de wegen beschermen, meestal genegeerd. De verkeersregels zijn nochtans duidelijk maar worden niet vaak nageleefd, door onwetendheid en door een gebrek aan controle.

Bovenop die problemen komen nog eens de pesterijen door sommige staatsambtenaren die de bestuurders het leven zuur maken en die de transportkosten op sommige stukken weg enorm de hoogte in jagen. Die praktijken brengen de impact en de duurzaamheid van de investeringen in het gedrang. Daarom bevatten de programma's van de Belgisch-Congolese ontwikkelingssamenwerking een onderdeel 'sensibilisering van weggebruikers en ambtenaren'. De programma's ondersteunen ook de verkeerscontrole door uitrusting in de vorm van weegschalen voor asbelasting, weegbruggen of regenbarrières te leveren en opleidingen over het juiste en integere gebruik daarvan te geven.

TOEKOMSTVISIE: EEN STERKE BOUWHEER

Divider text here
Een wegennet beheren is een complexe zaak: er zijn vele actoren in het spel, grote budgetten, geavanceerde technieken, wetgeving, schadelijke praktijken.

De capaciteiten van de partners versterken om het wegennet beter te controleren, te onderhouden en te beheren is dus een onvermijdelijk onderdeel van de programma's als men de duurzaamheid van de uitgevoerde werkzaamheden wil garanderen. Dat onderdeel wordt geconcretiseerd door technische en logistieke steun aan de provinciale wegencommissies. Deze organen superviseren het wegennet en de financieringen aan de sector. Ze brengen de provinciale overheden, de technische en economische actoren, de partners en de civiele maatschappij samen om de investeringen beter te plannen, te beheren en om de duurzaamheid te waarborgen. 

Een werk van heel lange adem, maar dat nu alvast vruchten afwerpt!

Delen

Enabel voert bijna 30 projecten uit in DR Congo, hoofdzakelijk met betrekking tot plattelandsontwikkeling, onderwijs en gezondheid.
Meer weten over onze activiteiten in DR COngo

Ontdek nog stories

Enabel werkt al bijna 7 jaar samen met de Burundese overheid aan het opzetten van een efficiënt gezondheidsinformatiesysteem.  Het programma loopt nu ten einde en heeft zijn doelstellingen bereikt. Een terugblik op een succesverhaal met tekst...
De provincie Gaza in Mozambique is een droge streek met afgelegen dorpen en weinig waterbronnen. Het Belgisch ontwikkelingsagentschap stelt een nieuwe aanpak voor die de landelijke bevolking een betere toegang tot drinkwater biedt.
De meeste Palestijnse jongeren zitten zonder werk. Omdat bedrijven meestal op zoek zijn naar technisch geschoold personeel, is werkplekleren een deel van de oplossing.

BLIJF OP DE HOOGTE

Divider text here
Volg onze acties en de laatste trends in internationale samenwerking.