"DE verplichtING om thuis te blijven is heel moeilijk, omdat MENSEN geld MOETEN verdienen om die dag te kunnen eten."

Divider text here
Vijf vragen aan Sandra Galbusera
Landenvertegenwoordigster in Niger

In Niger werd voor het eerst een Covid-19 patiënt gemeld op 19 maart 2020. Sindsdien zijn er in totaal 701 mensen positief getest op het coronavirus. Daarvan zijn, volgens de officiële cijfers, intussen 29 mensen overleden en 385 patiënten genezen (update van 27 april 2020).  Sandra Galbusera, de landenvertegenwoordigster van Enabel gebaseerd in Niamey vertelt hoe de situatie ter plaatse is.

We hebben het gevoel dat de epidemie de laatste dagen stabiliseert, maar we moeten voorzichtig zijn met die uitspraak omdat er niet veel informatie voorhanden is over de situatie in de rest van het land. Bij Enabel hebben we ook een aantal verdachte gevallen gehad en mensen in quarantaine geplaatst, maar tot nu toe bleken zij allemaal negatief, dus dat is goed nieuws.

Kan de gezondheidszorg in Niger deze crisis aan? 

In het hele land zijn er slechts 12 anesthesisten, voor een totaal van 12 ziekenhuizen. Zij zijn de enigen die de 12 bestaande beademingstoestellen kunnen bedienen. Ter vergelijking, in België zijn er meer dan 2000 beademingstoestellen in de intensieve zorgafdelingen. We hebben in Niger ook maar een 20-tal ziekenwagens met ingebouwde zuurstofapparatuur. 

De context van het land heeft ook een impact op de gezondheidszorg : vooral in de grensgebieden met Mali en Burkina Faso is er veel geweld van terreurorganisaties, wat transport van bijvoorbeeld medisch materiaal en personeel, maar ook patiënten bemoeilijkt We zitten ook in een periode tussen twee oogsten: mensen hebben dus weinig te eten, de reserves raken uitgeput en er wordt gewacht op de volgende oogst. Bovendien is de Ramadan net gestart, wat voor extra spanning zou kunnen zorgen. 

Hoe gaan mensen om met de epidemie?

Als inwoner van Niamey observeer ik twee uitersten: Sommige mensen respecteren de instructies volledig, dragen maskers, blijven thuis, wassen geregeld hun handen en doen aan thuiswerk. Daarnaast is er het andere extreme: mensen doen of er niets aan de hand is, en zijn ervan overtuigd dat de lockdown van de hoofdstad om politieke redenen werd opgelegd: einde dit jaar worden er verkiezingen gehouden, het zou een manier kunnen zijn om die uit te stellen. 

Sinds vorige week beginnen meer jongeren te protesteren tegen de lockdown omdat ze niet naar de moskee mogen. Dat heeft al gezorgd voor confrontaties met de politie, protest op straat, verbrande huizen en autobanden.

De situatie wordt ook op twee verschillende manieren geïnterpreteerd door de bevolking, die heel gelovig is: sommigen denken dat deze ziekte iets is dat werd opgelegd door god. Ze geloven dat het virus enkel blanke, rijke mensen treft die vaak reizen, en zij gaan dus verder met hun leven. Anderen geloven dan weer dat god wil dat ze zich beschermen. Zij leven de regels strikt na, zowel wat betreft hygiëne, als wat ceremonies en sociale gewoontes betreft.
"Enabel helpt sensibiliseringsboodschappen verspreiden via lokale radio’s in Niger. Dit gebeurt in de lokale talen, zodat de volledige bevolking op de hoogte is van de voorzorgsmaatregelen tegen Covid-19"
Foto door Tim Dirven
Wat doet de Nigerese overheid?

De overheid heeft zeer snel preventiemaatregelen getroffen, nog vóór de eerste patiënt in het land was bevestigd. In Niamey werden grote posters opgehangen met sensibiliseringsboodschappen die mensen vroegen om de handen te wassen, maskers te dragen en andere hygiëneregels na te leven. Er werd ook materiaal uitgedeeld zoals maskers, en sommige overheidsgebouwen werden al verschillende keren volledig ontsmet om verdere verspreiding tegen te gaan.

Er werden ook maatregelen getroffen om besmette personen te kunnen verzorgen en er bestaat een nationaal telefoonnummer waar iedereen naar kan bellen die vermoedelijk symptomen heeft. Zij kunnen telefonisch geholpen worden, en afhangend van de situatie wordt vervolgens een team naar de patiënt gestuurd om te onderzoeken wat de volgende stap is: blijft de zieke thuis, of moet hij worden opgenomen en verzorgd in een ziekenhuis?

Welke acties onderneemt Enabel om de overheid bij te staan in haar respons?

Enabel ondersteunt de coördinatie van het nationale responsplan. Dat plan werd uitgetekend door zowel mensen van de Nigerese overheden, als de Verenigde Naties, Unicef en andere organisaties. Het klinkt misschien niet belangrijk, maar door bijvoorbeeld laptops uit te delen aan het Ministerie van Volksgezondheid en afstandscommunicatie te bevorderen met videoconferentiemateriaal, kunnen mensen van het respons team makkelijker werken. We zijn ook aanwezig in verschillende meetings van dat team om, waar nodig, ondersteuning te bieden. In de logistieke meetings kunnen we mee nadenken over de verdeling van materiaal en ook hulp aanbieden om goederen te transporteren, en in de communicatiemeetings helpen we bij het opstellen van sensibiliseringsboodschappen. 

Daarnaast steunen we het medisch personeel met trainingen over de detectie en preventie van Covid-19. We kochten testkits voor het laboratorium en maskers, en kopen ook ander materiaal aan zoals ontsmettingsmiddel en zeep die we uitdelen in de regio’s waar we activiteiten hebben, zoals in Dosso en Zinder.

Ook hielpen we sensibiliseringsboodschappen verspreiden via lokale radio’s in bepaalde gemeenschappen. Het is zeer belangrijk dat dit gebeurt in de lokale talen per regio, zodat de volledige bevolking op de hoogte is van de voorzorgsmaatregelen. We zullen ook, samen met andere Europese landen, beademingsapparatuur inkopen. Bedoeling is om in 5 ambulances die apparatuur te installeren, en ook 20 beademingstoestellen en 70 zuurstofconcentratoren aan te kopen voor ziekenhuizen. Deze toestellen zullen zowel in Niamey worden gebruikt als in andere regionale ziekenhuizen waar reeds Covid-patiënten werden gemeld. 

Foto door Tim Dirven
Hoe is de situatie in Niger vergeleken met België?

In Niamey is er geen volledige lockdown: thuiswerken wordt aangemoedigd en schoolgaande kinderen moeten thuisblijven, maar winkels blijven open. Maar mensen mogen zich niet verplaatsen tussen de hoofdstad en de rest van het land. Gelukkig is dat wel toegestaan voor goederen. In het volledige land is er een avondklok: tussen 21u00 en 05u00 mag niemand nog buitenkomen.

De lockdown is dus niet zoals in België, maar de algemene situatie is ook erg verschillend. Hier is er geen sprake van sociale zekerheid, waarbij de overheid tussenkomt wanneer je tijdelijk werkloos wordt door Covid-19. Mensen verplichten om thuis te blijven is dus heel erg moeilijk, omdat de meesten in de informele sector werken om geld te verdienen om die dag te kunnen eten. Zij moeten dus elke dag naar de markt, zowel om geld te verdienen, als om eten te kopen voor het avondmaal.

Ook praktisch gezien is zo’n lockdown zeer moeilijk: vrouwen hebben hier gemiddeld 6 kinderen, er wonen makkelijk 10 personen op eenzelfde plaats. De huizen zijn veel kleiner dan in België, én het is hier bovendien momenteel tussen de 35 en 45 graden warm, wat het nog moeilijker maakt om opeengepakt binnen te blijven. Daarnaast hebben mensen hier vaak een beperkte toegang tot stromend water, wat de hygiënische maatregelen naleven zeker bemoeilijkt. En dan zijn er nog de sociale handelingen zoals elkaar begroeten: ouderen hier vinden het zeer belangrijk om de hand te schudden, er zijn heel veel ceremoniële bijeenkomsten net omdat de families zo uitgebreid zijn. Die bijeenkomsten verzamelen makkelijk 200 à 300 mensen, die samen eten, bij elkaar overnachten, elkaar begroeten. Er wordt samen gegeten uit één kom en overledenen worden gewassen en aangeraakt, maar dat is nu niet meer is toegestaan. 

Social distancing is al erg moeilijk in België, laat staan in landen waar de families zo groot zijn, en mensen veel dichter op elkaar leven.

 

BLIJF OP DE HOOGTE

Divider text here
Volg onze acties en de laatste trends in internationale samenwerking.