VIETNAM ZET IN OP 
GROENE GROEI

Vietnam maakt een grote economische groei mee maar stoot daarbij steeds meer broeikasgassen uit en komt dus voor nieuwe milieuproblemen te staan. Het land kiest nu voor een groenere toekomst. België ondersteunt de omschakeling.

Delen

De voorbije 15 jaar is de Vietnamese economie jaarlijks met een flinke 6 % à 7 % gegroeid. Deze groeitrend zal allicht aanhouden door het effect van de bevolkingsgroei, de snel toenemende verstedelijking, het veranderend consumptiegedrag en de industriële ontwikkeling. Deze groei plaatst Vietnam ook voor nieuwe milieuproblemen. Het verouderde productieapparaat verslindt immers energie en de natuurlijke hulpbronnen liggen er als het ware voor het rapen. Naar verwachting zal de uitstoot van broeikasgassen tussen 2010 en 2030 zelfs verdriedubbelen en op die manier een vergelijkbaar niveau per inwoner bereiken als in de Europese landen. Dat is een kwalijke trend met ingrijpende gevolgen. Vietnam is immers een van de landen die het meest aan klimaatverandering onderhevig zijn. Bovendien groeit onder de bevolking de bezorgdheid over de verontreiniging van lucht, water en bodem.

Ander economisch model

Divider text here
Om deze uitdagingen op het gebied van energie, klimaat en milieu aan te gaan, tekende Vietnam in 2012 een ‘nationale strategie voor groene groei’ uit. 

 De drie pijlers zijn (1) een daling van de uitstoot van broeikasgassen en van de energie-intensiteit, (2) een industrie met betere milieuprestaties en meer aandacht voor ‘groene’ sectoren en (3) de overstap naar een duurzame levenswijze en dito consumptie stimuleren in een context van toenemende verstedelijking. 

Met zijn strategie voor groene groei wil Vietnam ook de meer structurele economische problemen aanpakken zoals het verouderd economisch systeem dat de internationale concurrentie hoe langer hoe minder het hoofd kan bieden. In vergelijking met de buurlanden zet Vietnam hoog in op groene groei en zijn de doelstellingen relatief ruim (zo houden ze ook de aanpassing aan de klimaatverandering in en de exploitatie van de eindige natuurlijke hulpbronnen). Die doelstellingen zijn bovendien afgestemd op de bijdrage die Vietnam wil leveren aan de wereldwijde strijd tegen de klimaatverandering, onderworpen aan de COP21-conferentie van Parijs in december 2015(1). De Vietnamese overheid is er zich terdege van bewust dat het klimaatthema hoog op de internationale agenda staat en dat heel wat donoren bereid zijn om de nationale inspanningen ter zake te ondersteunen. België levert met een gift van 5 miljoen euro als een van de eerste landen een bijdrage aan de uitvoering van de strategie voor groene groei. Met de Belgische steun zal een fonds opgericht worden dat studies, opleidingen of proefprojecten financiert die Vietnam moeten helpen zijn strategie in de praktijk te brengen. De eerste investeringen in het fonds komen van België en Vietnam zelf. Ook de internationale gemeenschap zal middelen bijdragen. Die kunnen een belangrijke rol spelen bij de klimaatfinanciering van het land op langere termijn. 

(1) Vietnam wil de nationale uitstoot tegen 2030 met 8 % verminderen in vergelijking met de groeitrend (en met 25 % indien de internationale gemeenschap voldoende financiële steun biedt).
De bezorgdheid over de verontreiniging van lucht, water en bodem groeit onder de bevolking.

Baan ruimen voor een duurzame groei

Divider text here
De verwachtingen van het fonds zijn tweeërlei. Enerzijds de internationale financieringen in goede banen leiden, wat een zeer hoge kwaliteits- en efficiëntiestandaard vereist. Anderzijds moet het fonds de initiatieven steunen die effectief bijdragen aan de nationale groene-groeistrategie. Dat houdt in: prioritaire actiedomeinen opsporen en een transparant selectiemechanisme ontwikkelen dat op de proefprojecten wordt getest. De Belgische interventie die begin 2014 van start ging, heeft eerst en vooral de actoren van de klimaatfinanciering in Vietnam in kaart gebracht en de hinderpalen geïdentificeerd die momenteel in de weg staan van meer duurzame investeringen (gewoonten, financieringen, technische competenties, enz.). In deze context heeft het projectteam het wettelijk en operationeel kader van het fonds uitgewerkt. Ze werkten ook aan een beheersysteem dat moet voldoen aan de eisen van het 'Green Climate Fund' van de Verenigde Naties. Wat betreft de prioriteiten en de proefprojecten begeleidt de projectwerking drie provincies. Het project heeft ze geholpen om een groene-groeistrategie op provinciaal niveau uit te stippelen waarbij ze de mogelijke acties identificeren om de uitstoot te reduceren en een inschatting maken van de kosten en baten. Vervolgens werden zes proefprojecten geselecteerd via de procedures van het fonds. Die eerste ervaringen bestrijken verschillende sectoren (biologische landbouw, openbare verlichting, efficiënte irrigatie, ...). Ze vormen een goede illustratie van de krachtlijnen van de nationale strategie en van de realiteit in de drie testprovincies. 

Het project loopt eind 2019 af. Het beheer is in handen van een Vietnamees team, ondersteund door een Belgisch expert. Het team, dat vanuit Hanoi werkt, coördineert de activiteiten onder het toezicht van het ministerie van Planning en Investeringen. 
België steunt als een van de eerste landen de strategie voor groene groei.

Na de strategie: de resultaten!

Divider text here
Voor Vietnam en de andere landen in Zuidoost-Azië worden de gevolgen van klimaatverandering en de energieproblematiek elke dag iets tastbaarder. Meer dan ooit moet een nieuwe welvaartsstijl worden bedacht om gelijke rechten en ieders welzijn te garanderen zonder de grenzen van het milieu uit het oog te verliezen. De groene groeistrategie van de regering is een eerste hoopgevende stap waarvan nu de eerste concrete resultaten worden verwacht. Het gaat daarbij niet alleen om ‘groene’ projecten maar ook om het voeren van een samenhangend beleid, meer bepaald op energiegebied. Er staat veel op het spel en de verwachtingen zijn hooggespannen. Het lopende project heeft tot doel structuur te brengen in de financiering van de groene groei en te voorzien in de mechanismen die nodig zijn voor de verantwoorde uitvoering ervan. Dit alles gaat met vallen en opstaan (beleidsconcurrentie, de efficiëntie van de administratie, de coördinatie met de andere donoren, enz.) maar het eerste werk is geleverd en dat is alvast een stevig fundament voor de proefprojecten die pas zijn opgestart. Nu nog hopen dat dit initiatief de weg heeft geëffend voor andere landen en voor nog andere Belgische initiatieven.

GROENE GROEI: WAT IS DAT EIGENLIJK?

Het begrip ’groene groei’ maakt begin jaren 2000 opgang als instrument voor duurzame ontwikkeling. Het uitgangspunt is dat de ontwikkeling van ‘groene sectoren’ een impuls kan geven aan de economische ontwikkeling en tegelijk het natuurlijk kapitaal en daarmee ook het welzijn helpt in stand houden. Toch bleef kritiek niet uit. Zo is het niet zeker of de ‘ontkoppeling’ van wereldwijde economische groei met zijn globale milieueffecten wel mogelijk is. Bovendien steunt groene groei op een kosten-batenanalyse die nauwelijks rekening houdt met de onrechtstreekse gevolgen, de toekomstige generaties of bepaalde niet-becijferbare effecten. Ten slotte weegt groene groei de sociale dimensie van duurzame groei vrijwel niet mee. Hieraan verhelpen kan door andere invalshoeken te kiezen: de basisbegrippen van groene groei verruimen met een sociale dimensie (cf. de begrippen ‘groene economie’, ‘inclusieve groene groei’, of de integratie van de culturele dimensie door heel wat Aziatische landen), er andere beleidsterreinen bij betrekken of groene groei niet louter zien als een aanloopfase voor een meer diepgaande verandering. Toch is er ook nood aan een meer holistisch model zoals mag blijken uit het ‘New Development paradigm’ dat het Koninkrijk Bhutan onlangs indiende bij de Verenigde Naties. Dit model bevat niet alleen de vele componenten van de inmiddels welbekende index van het 'Bruto Nationaal Geluk' maar ook een evaluatiemethode die fundamenteel verschilt van het groeimodel. Zo zijn er voor elke component van de index 'verzadigingsdrempels' vastgelegd.

REFERENTIES

Divider text here
  • National Action Plan on Green growth in Vietnam For the Period of 2014-2020, March 2014 
  • National Green Growth Strategy for the period 2011- 2020 with a vision to 2050, September 2012 
  • I. Cassiers, Bonheur national brut et Nouveau paradigme de développement: l’interpellation du Bhoutan, Congrès Interdisciplinaire Du Développement Durable, May 2015 
  • II. The VietNam Green Growth Strategy: A review of specificities, indicators and research perspectives, Congrès Interdisciplinaire Du Développement Durable, May 2015 

Dit artikel werd oorspronkelijk gepubliceerd in 2015 in het magazine Glo.be en werd in 2016 bijgewerkt.

------ 

 Foto's : © Enabel/ Eric de Mildt . Foto motorrijders: © Enabel/ Marie-Christine Boeve

Delen

Ontdek nog stories

Enabel werkt al bijna 7 jaar samen met de Burundese overheid aan het opzetten van een efficiënt gezondheidsinformatiesysteem.  Het programma loopt nu ten einde en heeft zijn doelstellingen bereikt. Een terugblik op een succesverhaal met tekst...
De provincie Gaza in Mozambique is een droge streek met afgelegen dorpen en weinig waterbronnen. Het Belgisch ontwikkelingsagentschap stelt een nieuwe aanpak voor die de landelijke bevolking een betere toegang tot drinkwater biedt.
De meeste Palestijnse jongeren zitten zonder werk. Omdat bedrijven meestal op zoek zijn naar technisch geschoold personeel, is werkplekleren een deel van de oplossing.

BLIJF OP DE HOOGTE

Divider text here
Volg onze acties en de laatste trends in internationale samenwerking.