“We hebben een efficiënt en kwaliteitsvol monitoringssysteem voor gezondheidszorg opgezet.”

Divider text here
Vijf vragen aan Etienne Mugisho
Expert van het project ‘ondersteuning van het nationaal gezondheidsinformatiesysteem' in Burundi

Delen

Wat houdt het programma waarvoor je werkt precies in?

Het programma is gestart in 2012 en had twee doelstellingen. Enerzijds wou het een digitaal systeem opzetten voor het verzamelen en verwerken van gezondheidsgegevens van de verschillende zorginstellingen van het land om op die manier betrouwbare en relevante gegevens te verkrijgen over de gezondheidssituatie. Aan de andere kant wou het programma de gezondheidsprocessen in de ziekenhuizen digitaliseren. 

Vóór de start van het programma werden de medische gegevens met de hand genoteerd in registers. Als ze al genoteerd werden ... Zo slopen er niet alleen fouten en lacunes in de informatie maar was er ook een geldprobleem omdat de zorginstellingen deze registers met eigen middelen moesten aankopen. Elke maand werd een verslag naar de hoofdstad gestuurd, waar de gezondheidsinformatie handmatig werd verwerkt. Nu deze verwerking gedigitaliseerd en geautomatiseerd is, zijn de gegevens betrouwbaarder en ook sneller beschikbaar. 
Hoeveel instellingen waren bij het project betrokken?

De gezondheidszorg in Burundi is georganiseerd volgens een eerstelijns- en tweedelijnsmodel. Eerstelijnszorg wordt verstrekt in de gezondheidscentra. Daar moeten de patiënten in principe naartoe met hun gezondheidsproblemen. Als het nodig blijkt, zal het gezondheidscentrum de patiënt doorverwijzen naar het ziekenhuis waarvan het afhangt. Momenteel zijn er een 60-tal ziekenhuizen en ongeveer 960 gezondheidscentra in het hele land. Die zijn nu allemaal uitgerust met tablets en computers, maar dat is nog niet alles. In Burundi, net als in vele landen van sub-Saharaans Afrika, zijn er vaak onderbrekingen of fluctuaties in de stroomvoorziening. 

Het informatiesysteem kan alleen efficiënt werken als er een constante stroomtoevoer is, dus daar moesten we een oplossing voor vinden. In plaats van te opteren voor generatoren, kozen we voor zonnepanelen. Alle gezondheidsinstellingen hebben tegenwoordig een eigen energiebron. De centra en ziekenhuizen die we hebben gedigitaliseerd beschikken over fotovoltaïsche kits die energie leveren aan de server en aan enkele computers en tablets. 
"De Burundese gezondheidsautoriteiten hebben nu in real time toegang tot uitgebreide en betrouwbare gegevens over de gezondheidssituatie in het land."
Dat is een grote logistieke uitdaging!

Dat is waar, maar voor die installatie konden we rekenen op externe dienstverleners. In feite was niet het uitdelen van de nodige tools de moeilijkste opgave, maar wel om te garanderen dat de zorgverleners achter het nieuwe systeem stonden en het effectief gebruikten. Gewoontes veranderen is altijd een uitdaging. Vooral omdat we dankzij dit systeem ook een reeks kernprocessen konden digitaliseren. 

Eerlijk gezegd, verwachtte ik dat artsen zich zeer sterk zouden verzetten tegen de invoering van het nieuwe systeem, want dat was de ervaring in andere landen. Maar in Burundi is er zelden tegenstand geweest. Integendeel, vele artsen waren echt enthousiast. Met de nieuwe tools kunnen ze het volledige medisch dossier van elke patiënt elektronisch inkijken in plaats van te moeten zoeken naar verspreide documenten. Dat heeft hun werk aanzienlijk vereenvoudigd, dus waren de meesten onder hen grote voorstanders van verandering. 
Dit jaar loopt het project ten einde. Wat zijn de bereikte resultaten?

De Burundese gezondheidsautoriteiten hebben nu in real time toegang tot uitgebreide en betrouwbare gegevens over de gezondheidssituatie in het land. Dat is een waardevol instrument om de organisatie van de gezondheidszorg in het land te coördineren. Aan de ene kant kunnen we de behoeften nauwkeuriger inschatten omdat we gegevens hebben over de behandelde aandoeningen en ziektes. Aan de andere kunt kunnen we ook gegevens van verschillende instellingen met elkaar vergelijken en zien in welke zones de bevolking niet gemakkelijk de stap zet naar een gezondheidscentrum. 

Op die manier kunnen we de oorzaken van die terughoudendheid onderzoeken en er een oplossing voor vinden. Bovendien kunnen de Burundese autoriteiten de epidemieën nu doeltreffender bestrijden. Dankzij het gezondheidsinformatiesysteem kan een twintigtal ziekten met een potentieel epidemiegevaar zoals cholera, gele koorts en ebola permanent worden gemonitord. 

Als een patiënt een gezondheidscentrum of ziekenhuis bezoekt en symptomen van een van deze ziekten vertoont, worden de gezondheidsautoriteiten praktisch in real time op de hoogte gebracht en kunnen zij snel passende maatregelen nemen om een potentiële epidemie in te dammen. Tot slot is dit systeem ook waardevol voor preventie: we hebben bijvoorbeeld nauwkeurige statistieken over het percentage Burundese kinderen onder de 5 jaar die een vaccinatieprogramma volgen of zwangere vrouwen die komen voor prenatale consultatie en/of bevallen in een zorgomgeving.  
Hoe kun je ervoor zorgen dat de resultaten duurzaam zijn?

Dat hebben we ons van in het begin van het project afgevraagd. Een van de mogelijkheden is zelffinanciering. Wij hebben vastgesteld dat de digitalisering heeft geleid tot een betere traceerbaarheid en inning van de inkomsten van de zorginstellingen. Zo hebben we de managers er geleidelijk aan van kunnen overtuigen om een deel van deze extra inkomsten te besteden aan een provisie voor onderhoud en vervanging van apparatuur. Maar dat volstaat nog niet. 

Gelukkig heeft de Europese Unie een projectoproep gelanceerd om een programma van drie jaar te organiseren. Dat programma focust op de veerkracht van het Burundese volk door te versterken wat goed werkt, waaronder dit digitaliseringsproject. Enabel heeft gereageerd op deze oproep en werd geselecteerd. We zullen het consolidatiewerk waarmee we begonnen zijn dus kunnen voortzetten. 

BLIJF OP DE HOOGTE

Divider text here
Volg onze acties en de laatste trends in internationale samenwerking.