Awa-prijs: België moedigt vrouwen in Afrika en het Midden-Oosten aan om te ondernemen en zet hun inspirerende verhalen in de kijker

In 4 jaar tijd heeft de Awa-prijs 27 onderneemsters uit 13 landen ondersteund. Tijdens een themabijeenkomst ter afsluiting van het project zullen 12 van die onderneemsters uitpakken met de veranderingen die deze steun mogelijk heeft gemaakt – verhalen over leiderschap, innovatie en impact die licht werpen op de huidige uitdagingen voor vrouwen die ondernemen in Afrika.

In januari 2023 ontvingen vier Afrikaanse onderneemsters voor het eerst hun trofee uit handen van H.M. Koningin Mathilde in Brussel. Met steun op maat en sterren in hun ogen stonden ze op het punt om te groeien als onderneemsters en hun bedrijven te ontwikkelen met de steun van Enabel, het Belgisch Agentschap voor Internationale Samenwerking. Van 2023 tot 2025 werd de Awa-prijs in totaal aan 27 onderneemsters uit 13 landen uitgereikt. Deze onderscheiding beloont vrouwen die ondernemen voor hun gemeenschap en die zo, met passende ondersteuning, hun leiderschap en de impact van hun bedrijf op hun omgeving en gemeenschap hebben kunnen versterken.

Een thema-bijeenkomst in aanwezigheid van minister Prévot

Op vrijdag 6 maart, aan de vooravond van Internationale Vrouwendag, zullen de 12 winnaars van de 1e prijs in hun categorie, elkaar ontmoeten in Brussel om te praten over hun carrière en hun onderneming. Daaruit zal ook blijken hoe de steun van België hen hielp om het verschil te maken.

Deze vrouwen komen voor de gelegenheid over uit Benin, Burundi, Ivoorkust, Guinee, Mali, Marokko, Niger, Oeganda en Rwanda. In aanwezigheid van Maxime Prévot, vice-premier en minister van Buitenlandse Zaken, Europese Zaken en Ontwikkelingssamenwerking, vertellen Adétola, Adja, Aïcha, Aminata, Crédia, Dative, Edith, Janet, Kathia, Mariama, Rim en Sonia over de stappen die ze hebben gezet sinds hun deelname aan de Awa-prijs.

In landen waar het ondernemerschap van vrouwen nog steeds belemmerd wordt door sociale normen, discriminerende wetten of gendergerelateerd geweld is de steun van België geen detail, maar een doorslaggevende hefboom. “Naast de steun die mijn bedrijf heeft ontvangen, is deze prijs ook en vooral een erkenning van de kwaliteit van mijn werk. De beloning van Enabel heeft mijn bedrijf geloofwaardigheid en zichtbaarheid gegeven, en nieuwe klanten,” zegt Dative Uwimana, oprichter van Ikaze Ventures, een onderneming in ecotoerisme uit Burundi.

Dankzij deze steun hebben sommigen van deze onderneemsters de nieuwste generatie apparatuur kunnen kopen, die essentieel is voor het concurrentievermogen van hun bedrijven. Anderen hebben aan hun strategische visie gewerkt en soms hun aanpak bijgestuurd om hun sociale of milieu-impact te maximaliseren. Nog andere onderneemsters hebben tijdens uitwisselingen in het buitenland geleerd van bedrijven met vergelijkbare uitdagingen. Sommigen hebben ervoor gekozen om de prijzenpot te investeren in de opleiding van jonge meisjes en zo de weg vrij te maken voor een nieuwe generatie vrouwelijke ondernemers.

“Dankzij de Awa Prize is de omzet van mijn bedrijf gestegen. Dankzij deze steun heb ik mijn onderneming kunnen uitrusten met de nieuwste generatie machines, waardoor ik grotere contracten heb kunnen binnenhalen,” getuigt Mariama Dalanda Diallo, oprichter van Bilinda SARL, een bedrijf gespecialiseerd in de productie van ecologische schoonmaakproducten in Guinee.

Lessen trekken uit de steun aan deze onderneemsters om andere initiatieven te inspireren

Met zijn expertise heeft Enabel deze 27 onderneemsters ondersteund en hen middelen verstrekt om de belangrijkste terugkerende uitdagingen aan te pakken waarmee ondernemende vrouwen worden geconfronteerd. Die uitdagingen zijn toegang tot opleiding en financiering, gendergerelateerd geweld in het ondernemerschap, sociale normen en juridische ongelijkheden. Deze laatste twee uitdagingen staan centraal op Internationale Vrouwendag 2026, die erop hamert dat systeemveranderingen nodig zijn om gelijke toegang tot rechten en rechtvaardigheid mogelijk te maken.

In de vier jaar van de Awa-prijs werden 43 bewustmakings- en opleidingsevents georganiseerd in de partnerlanden van België om de belangrijkste obstakels waarmee vrouwelijke ondernemers worden geconfronteerd aan te pakken en mogelijke oplossingen te verkennen, voortbouwend op zusterschap en de kracht van internationale netwerking. Daarmee werden meer 6.700 mensen bereikt in 15 landen en werden concrete maatregelen, toegespitst op elk land, aangestipt om deze uitdagingen het hoofd te bieden.

Met deze themabijeenkomst wil Enabel deze ervaringen en geleerde lessen delen en andere initiatieven inspireren om obstakels voor vrouwelijk ondernemerschap weg te nemen.

België, toegewijd aan gendergelijkheid

Wereldwijd is één op de drie ondernemingen in handen van een vrouw. In Sub-Saharaans Afrika zijn de meeste zelfstandigen vrouwen. In samenlevingen waar de vooruitzichten op werk in loondienst beperkt of onbestaand zijn, is ondernemerschap vaak het belangrijkste bestaansmiddel voor mannen en vrouwen. Voor vrouwen is ondernemerschap een hefboom voor financiële zelfstandigheid, waarvan de positieve effecten ook voelbaar zijn binnen het gezin. Als een vrouw toegang heeft tot ondernemerschap, genereert ze extra inkomsten voor het huishouden en versterkt ze haar positie binnen het gezin en draagt ze bij de sociale en economische ontwikkeling van haar gemeenschap.

Daarom zet België zich in voor gendergelijkheid, met name via projecten zoals de Awa-prijs.

“In vier jaar tijd heeft de Awa-prijs 27 onderneemsters in 13 landen ondersteund. Jonge vrouwen die tegen zichzelf zeggen: Ik kan het ook. Hun activiteiten groeien en creëren waarde in hun gemeenschappen. Investeren in vrouwelijk ondernemerschap betekent investeren in gezinnen, gemeenschappen en hele economieën. Dit is Belgische samenwerking op zijn best,” stelt Maxime Prévot, vice-premier en minister van Buitenlandse Zaken, Europese Zaken en Ontwikkelingssamenwerking.