Leerkrachten in Afrika empoweren

In veel landen in Sub-Sahara-Afrika worden onderwijssystemen geconfronteerd met aanzienlijke hindernissen, zoals een tekort aan goed opgeleide leraren, overvolle klaslokalen en onvoldoende mogelijkheden voor professionele ontwikkeling.

Er zijn tegen 2030 15 miljoen nieuw opgeleide leerkrachten nodig. Veel leerkrachten zijn aan de slag zonder de nodige kwalificaties, wat een directe invloed heeft op de kwaliteit van het onderwijs, vooral op het platteland en in door crisissen getroffen gebieden. Daarnaast maken bestuurskwesties, inefficiënte inzet van leerkrachten en beperkte doorgroeimogelijkheden de uitdagingen nog groter.

Het Regional Teachers Initiative for Africa (RTIA) wil deze kritieke uitdagingen in het onderwijs in Sub-Sahara-Afrika aanpakken. Dit initiatief wordt gefinancierd door de Europese Unie (100 miljoen euro), met een bijkomende bijdrage van België (4 miljoen euro), en wordt geleid door België, Frankrijk en Finland met UNESCO en de Afrikaanse Unie als RTIA-partners. Het maakt deel uit van de Global Gateway-strategie van de EU, die partnerschappen op lange termijn versterkt tussen Europa en Afrika in de onderwijssector. Dit initiatief is bedoeld om het beleid te versterken, leerkrachten uit te rusten met moderne vaardigheden en een veerkrachtiger en doeltreffender onderwijssysteem te creëren.

Een drieledige aanpak

Het initiatief is opgebouwd rond drie belangrijke componenten. De eerste richt zich op het bieden van vraaggestuurde technische assistentie en het inzetten van externe expertise. In het kader van dit initiatief krijgen ministeries van Onderwijs deskundige hulp bij het ontwerpen, implementeren en evalueren van het lerarenbeleid. De ondersteuning is afgestemd op de behoeften van elk land en sluit aan bij nationale onderwijshervormingen.

Ten tweede zal het initiatief zich richten op het identificeren en opschalen van innovatieve oplossingen voor lerarenopleidingen en op het ondersteunen van leerkrachten om het lesgeven en leren te verbeteren in door crisissen getroffen gebieden in Sub-Sahara-Afrika. Daarnaast worden beproefde methoden en instrumenten voor doeltreffend lesgeven opgeschaald naar andere landen door Team Belgium, bestaande uit Enabel, VVOB (Belgische non-profitorganisatie) en APEFE (Belgisch agentschap voor internationaal partnerschap) met een focus op:

• digitaal onderwijs: initiatieven van Enabel in Tanzania, Oeganda en Rwanda
• gendertransformatieve pedagogie: inspanningen van VVOB in Kenia, Zuid-Afrika en Ghana
• de basis leren: het werk van APEFE in Senegal, DRC en Benin

Het bijkomende door België gefinancierde initiatief Teach 2 Empower (4 miljoen euro) maakt een sterkere impact mogelijk door kennisproducten te creëren, geleerde lessen toe te passen, en die kritieke onderwerpen te bepleiten.

Ten derde is het initiatief gericht op het stimuleren van duurzame verandering door onderzoek te ondersteunen naar lerarenbestuur, onderwijsbeleid en professionele ontwikkeling. Deze component zal regionale partnerschappen tussen Afrikaanse en Europese instellingen bevorderen.

In Tanzania helpt het MEWAKA-project meer dan 148.000 leerkrachten om toegang te krijgen tot e-learning opleidingsmodules en die te voltooien. In Zambia zal een project gebruik maken van Raspberry Pi computers en het leermanagementsysteem Moodle om de professionele ontwikkeling van leerkrachten in afgelegen gebieden te verbeteren en cursussen op maat te maken.
In Ghana zal een project klaslokalen inclusiever maken door spelenderwijs leren in te voeren. In Burkina Faso zal een project gebruik maken van Imagier yam wekre, een educatief hulpmiddel met 302 afbeeldingen over 29 thema’s, ontworpen om inclusief, participatief en speels leren voor kinderen te bevorderen.

De weg vooruit

Het initiatief heeft al vooruitgang geboekt: twaalf ministeries hebben technische assistentie aangevraagd, acht innovatieve oplossingen voor lerarenopleidingen zijn aangeduid en zes projecten ter ondersteuning van leerkrachten in door crisissen getroffen regio’s zijn opgestart. Enabel heeft de ambitie om in 2025 de technische assistentie uit te breiden naar 25 ministeries, de uitbreiding van acht innovatieve projecten te ondersteunen en digitale onderwijshulpmiddelen te gebruiken in meer dan 28 middelbare scholen.

Een Global Gateway-initiatief

Als onderdeel van de Global Gateway-strategie van de EU is dit initiatief meer dan een investering in onderwijs – het is een engagement om de Afrikaanse onderwijssystemen te versterken voor stabiliteit en groei op lange termijn. Door de samenwerking tussen de EU en Afrika te bevorderen, ondersteunt het programma gedeelde waarden en duurzame ontwikkelingsdoelen. De gecombineerde Europese en Belgische financiering zorgt voor een robuuste samenwerking om de lerarenopleiding en de kwaliteit van het onderwijs in heel Afrika te verbeteren.