Een wettelijke identiteit is essentieel om je fundamentele rechten te kunnen uitoefenen en om toegang te hebben tot basisdiensten, vooral in fragiele contexten. Zonder identiteit is het vrijwel onmogelijk om te stemmen, naar school te gaan, examens af te leggen, medisch behandeld te worden, te reizen, een bankrekening te openen of krediet te krijgen.

Het verbeteren van de diensten van de burgerlijke stand is daarom een inclusieve politieke daad: de staat erkent elk individu als drager van rechten en bevestigt tegelijkertijd de verantwoordelijkheden van de staat tegenover zijn bevolking.

Door papieren registers te vervangen of aan te vullen met digitale databases, verbetert de digitalisering van de burgerlijke stand de efficiëntie en toegankelijkheid voor lokale overheden en gemeentediensten. Digitalisering maakt het ook mogelijk om documenten af te geven vanuit elke dienst van de burgerlijke stand, inclusief consulaten in het buitenland – een cruciaal aspect wanneer grote aantallen mensen migreren.

Digitalisering levert ook belangrijke voordelen op voor democratisch bestuur en stabiliteit: bescherming en beveiliging van gegevens, overheidsbeleid gebaseerd op betrouwbare en actuele gegevens, transparantie van overheidsdiensten, enz.

Prioriteiten

Enabel stelt een aanpak voor die gebaseerd is op co-constructie en lokale verankering:

Digitalisering van de burgerlijke stand: Digitalisering is geen doel op zich, maar een strategische kans om de registers van de burgerlijke stand als geheel te versterken: aanpassing van het rechtskader, vereenvoudiging van de procedures, waarborging van de gegevensbeveiliging, verbetering van de vaardigheden van het verantwoordelijke personeel, en verbetering van de toegang voor het publiek. Als onderdeel van de Global Gateway-strategie helpt de digitalisering van de burgerlijke stand corruptie te bestrijden door identiteitsfraude te beperken, met name langs de strategische corridors in Afrika. Zo kan ook iedereen deelnemen aan het economische leven – toegang tot banken, het verkrijgen van krediet of het oprichten van een bedrijf – en wordt inclusieve economische groei mogelijk gemaakt.

Belgische expertise in de kijker: Sinds 2019 is België een van de weinige Europese landen die de burgerlijke stand volledig heeft gedigitaliseerd. Papieren akten zijn afgeschaft en de plaatsen waar gebeurtenissen worden aangegeven en documenten worden uitgegeven, zijn gescheiden. Dit innovatieve model heeft Enabel geïnspireerd om hervormingen in partnerlanden te ondersteunen en deze aan te passen aan de lokale realiteit. Daarvoor mobiliseren we Belgische topexpertise, zowel van de overheid als van de private sector.

Onze aanpak is nog steeds vraaggestuurd en gebaseerd op co-constructie: we ondersteunen de digitale systemen van partners die willen putten uit de Belgische ervaring, terwijl we oplossingen rechtstreeks ontwerpen met de eindgebruikers – gemeenten, rechtbanken – om ze aan te passen aan de lokale realiteit en ervoor te zorgen dat ze worden overgenomen.

Naar Belgisch model steunt Enabel de modernisering met een burgerlijke stand die gescheiden is van het bevolkingsregister. Verder wordt er niet gewerkt rond initiatieven voor persoonsidentificatie (in het bijzonder biometrische) om zo de fundamentele rechten en individuele vrijheden te behouden en misbruik te voorkomen.

Diensten

• Steun voor het beheer van gedecentraliseerde diensten van de burgerlijke stand
• Beveiliging van oude registers van de burgerlijke stand
• Capaciteitsopbouw voor ambtenaren van de burgerlijke stand
• Digitalisering van de burgerlijke stand en koppeling tussen de database van de burgerlijke stand en gezondheidsdiensten, rechtbanken en consulaten
• Ondersteuning voor infrastructuur, connectiviteit en IT-apparatuur
• Bewustmaking van het publiek