Door ongebreideld nastreven van efficiëntie, overconsumptie en het lineaire ‘produceren–consumeren–weggooien’ worden ecologische grenzen overschreden wat leidt tot klimaatverandering, instorting van de biodiversiteit, wereldwijde vervuiling en uitputting van natuurlijke rijkdommen, kortom, een viervoudige, samenhangende crisis.

Als we onze huidige consumptiepatronen aanhouden, hebben we tegen 2050 het equivalent van drie aardes nodig. De nood aan actie is ongezien. De groene en circulaire economie (GCE) biedt een systemische oplossing waarmee de wereldwijde uitstoot van broeikasgassen met wel 39% kan worden teruggedrongen.

De GCE beoogt reductie, hergebruik en recycling, en laat zich leiden door de principes van toereikendheid (vermindering van de vraag naar grondstoffen) en veerkracht (het vermogen om schokken en onzekerheden het hoofd te bieden). Het doel is om in de menselijke behoeften te voorzien met inachtneming van de grenzen van onze planeet. De GCE gaat veel verder dan recycling en zorgt voor een ingrijpende transformatie van de productie- en consumptiepatronen: ze beperkt de afvalproductie, optimaliseert het gebruik van grondstoffen, herstelt ecosystemen en creëert groene banen.

Prioriteiten

Circulariteit integreren in het overheidsbeleid: Enabel ondersteunt de invoering van regelgevende, institutionele en financiële kaders om de groene en circulaire economie te verankeren in het overheidsbeleid, stadsplanning en openbare dienstverlening. Daartoe roepen we overheden, de private sector en het maatschappelijk middenveld op om in actie te komen. Dit omvat het opstellen van analyses en stappenplannen en het invoeren van normen voor ecologisch bouwen, groene belastingmaatregelen en duurzame overheidsaankopen. Het agentschap bevordert ook een cultuur van zuinigheid, hergebruik en herstel via campagnes, educatieve tools en samenwerkingsplatforms.

Het ontwikkelen van vaardigheden en circulaire en inclusieve economische modellen: Enabel ondersteunt kmo’s en waardeketens die actief zijn op het gebied van ecologisch ontwerp, herstel, hergebruik en recycling, in combinatie met de ontwikkeling van groene vaardigheden. Het agentschap zet zich in voor duurzaam ondernemerschap, toegang tot financiering en de inclusie van jongeren, vrouwen en kwetsbare groepen.

Het behoud van natuurlijke rijkdommen en het herstel van ecosystemen: Wij zetten ons in voor regeneratieve landbouw, duurzame voedselsystemen en op de natuur gebaseerde oplossingen. Het doel: de bodem herstellen, de biodiversiteit beschermen en de voordelen die ecosystemen de bevolking bieden versterken, om zo de veerkracht van regio’s te versterken.

Een circulair beheer van hulpbronnen en afval bevorderen: Enabel ontwikkelt systemen voor afvalpreventie, hergebruik, recycling en terugwinning, afgestemd op de lokale mogelijkheden. We betrekken de producenten, evenals de informele sector, meer bij het beheer van hun afval.

Het opzetten van veerkrachtige infrastructuur en op de natuur gebaseerde oplossingen: Enabel stimuleert het gebruik van lokale en circulaire materialen, evenals zuinige en modulaire infrastructuur. We zetten ons ook in voor circulair waterbeheer en gedecentraliseerde hernieuwbare energie (zonne-energie, windenergie, biogas, afvalverwerking) in combinatie met autonome mini-energienetwerken en energieopslag.

Diensten

• Ondersteuning van overheidsbeleid: GCE-analyses, stappenplannen, hervorming van regelgeving, duurzame overheidsaankopen, circulaire stadsplanning.
• Ondersteuning van economische ontwikkeling en vaardigheidsontwikkeling: begeleiding van ecosystemen van economische actoren, toegang tot financiering, publiek-private partnerschappen‑, beroepsopleiding en circulair ondernemerschap. ondersteuning van de ecosystemen van economische actoren, toegang tot financiering, publiek-‑private partnerschappen, beroepsopleiding en circulair ondernemerschap.
• Natuurlijke rijkdommen en biodiversiteit: regeneratieve landbouw, duurzame voedselsystemen, op de natuur gebaseerde oplossingen.
• Afval en grondstoffen: inzamel- en sorteersystemen, verwerkingsketens (compostering, recycling, biogas), formalisering van de informele sector, digitale instrumenten voor traceerbaarheid.
• Groene infrastructuur: circulaire bouw, duurzaam waterbeheer, hernieuwbare energie, veerkrachtige infrastructuur met een beperkte CO₂-voetafdruk.