In 2024 had één op de vier wereldbewoners – dat zijn 2,1 miljard mensen – nog altijd geen toegang tot veilig drinkwater. Terzelfdertijd worden 1,5 miljard mensen geconfronteerd met risico’s op extreme overstroming. De waterkwaliteit gaat overal achteruit onder druk van de bevolkingsgroei, de verstedelijking en de noden van de landbouw, de energiesector en de industrie.

Deze wanverhoudingen worden aangewakkerd door de klimaatverandering: vaker voorkomende droogte, heviger overstromingen, verzilting van de bodem en overmatig gebruik van het grondwater. In Afrika is de landbouw alleen al verantwoordelijk voor meer dan 80% van het waterverbruik, wat de spanningen vergroot tussen economisch gebruik, huishoudelijke noden en het behoud van ecosystemen.

Toezien op een gelijke toegang tot water wordt zo een belangrijke strategische uitdaging, op het snijvlak van voedselzekerheid, volksgezondheid, klimaatadaptatie, economische stabiliteit en conflictpreventie.

Prioriteiten

Water staat centraal in de klimaat- en territoriale acties van Enabel. Onze aanpak is gebaseerd op wetenschap, data en beleidsdialoog, en omvatvijf prioriteiten:

Gelijke toegang tot watervoorziening en riolering: Enabel bevordert de toegang tot drinkwater en riolering door technisch geschikte, financieel haalbare en inclusieve oplossingen aan te reiken. Daarbij ligt de nadruk op de continuïteit van de dienstverlening, onderhoud, waterkwaliteit en een sterk lokaal bestuur.

Geïntegreerd beheer van de watervoorraden (IWRM – Integrated Water Resources Management): We faciliteren een gezamenlijk waterbeheer, ook in grensoverschrijdende contexten. Deze aanpak is erop gericht de watervoorraad te verdelen over menselijke, economische en ecologische activiteiten, ook voor de toekomstige generaties.

Water en klimaatadaptatie: Water speelt een centrale rol in de gevolgen van de klimaatverandering. Enabel integreert stelselmatig de analyse van de risico’s op droogte, overstromingen, verzilting en overmatig gebruik van hulpbronnen, en bevordert natuurlijke oplossingen en klimaatbestendige infrastructuur, ook in steden.

Bestuur, overheidsbeleid en watergegevens: We versterken de capaciteiten van nationale en lokale instellingen om de regelgeving, de planning en de verantwoordingsplicht in de watersector te verbeteren. Kernactiviteiten zijn het verzamelen, analyseren en delen van hydrologische en klimatologische gegevens, waaronder de digitale transformatie van diensten.

WEFE Nexus: Enabel koppelt waterbeheer aan voedselsystemen, hernieuwbare energie, gezondheid, verstedelijking en het behoud van ecosystemen om de klimatologische, sociale en economische voordelen ervan te maximaliseren. Deze aanpak betrekt de blauwe economie, die een motor is voor groei, klimaatbestendigheid en groene banen.

Diensten

• Studies, toegepast onderzoek en technische ondersteuning: Hydrogeologische en hydrologische studies; analyses van afwateringsgebieden en grondwaterlagen; ontwerp en toezicht op infrastructuur voor drinkwater, riolering en productieve watervoorziening.
• Duurzaam beheer van de watervoorraad: Ondersteuning bij de uitvoering van het geïntegreerd waterbeheer; grondwaterbeheer; opvolging grondwater; opstelling van territoriale en grensoverschrijdende waterbeheerplannen.
• Water en klimaatadaptatie: Integratie van klimaatrisico’s in projecten; natuurlijke oplossingen (infiltratie, retentie, erosiebestrijding, waterrijke gebieden); waterveerkracht van landelijke en stedelijke gebieden.
• Bestuur en social engineering: Versterking van de institutionele capaciteit; ondersteuning van het overheidsbeleid op het gebied van water; regelingen voor lokaal bestuur; integratie van gender en kwetsbare groepen.
• Innovatie, gegevens en wetenschappelijke partnerschappen: Ontwikkeling van informatiesystemen over water; telemeting en milieu-opvolging; actieonderzoek en partnerschappen met Belgische, Afrikaanse en internationale universiteiten en onderzoekscentra, en met de privésector en het maatschappelijk middenveld.
• Capaciteitsversterking: Enabel zet zich zowel op gemeenschapsniveau als op technisch niveau in om het algemene begrip van watergerelateerde vraagstukken te verbeteren. We leggen daarbij de nadruk op waterzuivering en watervoorziening voor productieve doeleinden, zonder zich daartoe te beperken.