Investeren in onderwijs is investeren in democratie en vrede

In een wereld waar conflicten en instabiliteit toenemen, staat niet alleen het recht op onderwijs onder druk, maar ook de fundamenten van democratie en vrede. Van Oekraïne tot de Sahel en van de Gazastrook tot de Democratische Republiek Congo: onderwijssystemen raken ontwricht en miljoenen kinderen en jongeren dreigen uit de boot te vallen.

Op donderdag 28 mei 2026 organiseerde Educaid.be de internationale conferentie “Education in Times of Turmoil – Ensuring the continuity and protection of learning for stability, development and peace”, zowel in Brussel als online. De dag ervoor – donderdag 27 mei – organiseerde Enabel het side event voor jongeren met als titel “Education in times of crisis: Youth speak out”

De conferentie brach beleidsmakers, ngo’s en internationale experten – waaronder EU-commissaris Hadja Lahbib, directeur-generaal Ontwikkelingssamenwerking en Humanitaire Hulp Heidy Rombouts en de Palestijnse vice-minister van Onderwijs en Hoger Onderwijs Dr. Nafieh Assaf – samen om uit te wisselen over hoe onderwijs kan bijdragen aan stabiliteit, veerkracht en duurzame vrede.

De gevolgen van de huidige crisissituaties gaan veel verder dan tijdelijke leerachterstand. Volgens Educaid.be dreigt een volledige generatie structureel leerachterstand op te lopen, met impact op sociale cohesie, veiligheid en stabiliteit wereldwijd, ook in onze eigen samenleving.

Onderwijs speelt immers een cruciale rol in het versterken van democratische samenlevingen. Toegang tot kwaliteitsvol en inclusief onderwijs stelt jongeren in staat om kritisch te denken, actief deel te nemen aan de samenleving en bij te dragen aan vreedzame besluitvorming. Door jongeren perspectief en kansen te bieden, kan onderwijs de cirkels van instabiliteit doorbreken.

Ook economisch loont investeren in onderwijs. Volgens UNICEF genereert elke dollar die in onderwijs wordt geïnvesteerd gemiddeld 20 dollar aan BBP. De OESO benadrukt bovendien dat onderwijs bijdraagt aan hogere belastinginkomsten en lagere sociale uitgaven. Het is dus niet alleen een sociale kost, maar een strategische investering in stabiliteit, groei en toekomstperspectief.

Dalende middelen, stijgende noden

Toch staat deze groeiende nood haaks op een daling van beschikbare middelen voor onderwijs en internationale samenwerking. De kloof tussen noden en beschikbare middelen vraagt om nieuwe engagementen en samenwerkingen, die zich flexibel aanpassen aan de snel veranderende context.

Innovatieve partnerschappen en aangepaste oplossingen zijn cruciaal, met bijzondere aandacht voor de bescherming van leerlingen, leerkrachten en scholen in conflictgebieden, evenals voor het blijvende engagement voor de Safe Schools Declaration.

De stem van jongeren telt

Jongeren vragen niet alleen om betrokken te worden – ze werken al mee aan oplossingen. Deze week was hun boodschap duidelijk: ondersteuning op het gebied van geestelijke gezondheid, levensvaardigheden, digitale toegang en een echte stem in de besluitvorming – niet als symbolische figuur, maar als volwaardige partners. En hun stem bleef niet beperkt tot aanbevelingen. Door middel van een krachtige slam-performance zetten ze hun ervaringen om in een oproep tot actie – en herinnerden ze ons eraan dat onderwijs niet alleen draait om leren, maar ook om waardigheid, hoop en de kracht om de toekomst vorm te geven.

Inzichten en oplossingen

Tijdens de conferentie deelden internationale sprekers en onderwijsexperten hun inzichten en ervaringen. Verschillende lidorganisaties van Educaid.be, waaronder Enabel, VVOB – education for development, UNICEF België, Humanity & Inclusion en APEFE, toonden hoe er wereldwijd wordt omgegaan met onderbroken leertrajecten, psychosociale noden, inclusie, het aanleren van basisvaardigheden en verhoogde risico’s voor kinderen en jongeren in kwetsbare situaties.

Over Educaid.be

Educaid.be is het Belgisch platform voor onderwijs en ontwikkeling. Het platform dient ter versterking, verdediging en ondersteuning van de educatieve en vormingssector in de Belgische internationale samenwerking. Meer info: www.educaid.be

Meer informatie en het volledige programma

Perscontact:
Marije van Breda – Educaid.be Coordinator
marije.vanbreda@educaid.be  +32 498 49 58 64

Jonathan Crickx – UNICEF Belgium Head of Communication
jcrickx@unicef.be

Guido Couck – Enabel Head of Communication
Guido.couck@enabel.be