Creëren, doorgeven, ondernemen: de cultuur gedragen door vrouwen

Gedurende vier jaar heeft de Awa-prijs vrouwelijke ondernemers ondersteund die een grote impact hebben op de samenleving en de gemeenschap. Dit initiatief, gefinancierd door België en uitgevoerd door Enabel, had tot doel het vrouwelijk ondernemerschap in de partnerlanden van de Belgische internationale samenwerking te ondersteunen.

Via drie internationale wedstrijden heeft het project 27 vrouwelijke ondernemers begeleid, waarbij telkens een prijs van 1.500 tot 50.000 euro werd toegekend. In een reeks artikelen zien we welke impact de Awa-prijs heeft gehad op de vrouwelijke ondernemers die begeleid werden.

De culturele en creatieve sectoren: hoeders van identiteit en hefbomen voor veerkracht

Cultuur vormt identiteiten, draagt waarden over en vertelt collectieve verhalen. In contexten die worden gekenmerkt door demografische en maatschappelijke veranderingen, spelen de culturele en creatieve sectoren een sleutelrol: ze behouden voorouderlijke kennis en bieden ruimte voor expressie en overdracht.

Ambachten, literatuur, gastronomie, mode, digitale storytelling: talrijke vrouwelijke ondernemers houden hun cultuur levend en vinden ze opnieuw uit, terwijl ze tegelijkertijd duurzame economische modellen opbouwen.

Dat geldt bijvoorbeeld voor Adja Soro (Ivoorkust), Credia Umuhire Ruzigana (Rwanda), Enas Skaik (Palestina), Oumou Hawa Camarra (Guinee), Raissa Ikuzwe (Rwanda), Safae Bennouna (Marokko) en Sonia Guiza (Ivoorkust), die werden ondersteund door de Awa-prijs.

Afrikaanse films verspreiden

Sonia Guiza, die al sinds haar kindertijd een passie voor film heeft, richtte Lagozi Entertainment op. Het bedrijf, gevestigd in Ivoorkust, distribueert Afrikaanse films in bioscopen, via rondreizende filmkaravanen, televisiezenders en VOD-platforms.

Als winnaar van de categorie ‘Start-up’ van de Awa-prijs 2024 heeft Sonia samenwerkingen opgezet met andere winnaars, waaronder Adja Soro en Aïcha Macky. Ze organiseerde het allereerste Ivoriaanse filmfestival in Parijs, waar meer dan 1.000 mensen samenkwamen voor filmvertoningen, debatten en evenementen gewijd aan de Afrikaanse filmkunst. Gesterkt door dit succes bereidt Sonia momenteel de tweede editie van het festival voor.

Geschiedenis doorgeven om nieuwe generaties te inspireren

In Rwanda heeft Credia Umuhire Ruzigana zich ten doel gesteld de geschiedenis van vergeten Rwandese heldinnen nieuw leven in te blazen, in een land dat diep getekend is door de genocide. Via Imanzi Creations, haar uitgeverij, biedt ze boeken, spelletjes en audiovisuele content aan die de jongeren verbinden met hun culturele wortels.

Als winnaar van de eerste prijs in de categorie Scale-up in 2022 ontving Credia 36.000 euro, die ze heeft geïnvesteerd in het versterken van het management van haar bedrijf en het diversifiëren van haar titels en formaten om een breder publiek te bereiken.

Imanzi biedt nu ook publicaties in braille aan, waardoor deze rijke culturele inhoud toegankelijk wordt voor een publiek dat vaak vergeten wordt.

Gesterkt door de opleidingen en de begeleiding op het gebied van leiderschap die ze in het kader van de prijs heeft gevolgd, heeft Credia haar ‘oplichterssyndroom’ overwonnen.

“Ik onderschat mijn capaciteiten en het potentieel van mijn bedrijf niet meer. Hoewel ik altijd al in mijn visie heb geloofd, ben ik nu in staat om anderen te overtuigen, of het nu collega’s of investeerders zijn.”

Het hedendaagse Afrika vertellen door middel van storytelling

In Ivoorkust stelt Adja Soro, winnares van de 1e prijs in de categorie Innovatie in 2024, het verhaal centraal in haar ondernemerschap. Met Studio Kä brengt ze de Afrikaanse culturele diversiteit onder de aandacht via animatievideo’s die zijn geïnspireerd op authentieke verhalen. De aanschaf van geavanceerde computerapparatuur en de ondersteuning door internationale experts op het gebied van scenario’s en creatieve vakgebieden hebben de creatieve capaciteiten van haar teams versterkt, wat heeft geleid tot de ontwikkeling van twee nieuwe animatieprojecten.

Adja is ook begonnen met de ontwikkeling van een ander product dat haar na aan het hart ligt: het eerste pan-Afrikaanse platform voor webtoons en lokaal geproduceerde digitale stripverhalen. Dankzij de Awa-prijs kon ze bovendien een distributiestrategie opzetten die de grenzen van Ivoorkust overschrijdt. Een manier om Afrikaanse verhalen de wereld in te sturen.

Ontdek SPARK, het online magazine over Afrikaanse animatie en entertainment van Adja Soro.

Ondernemen om eeuwenoude vakkennis door te geven

In Marokko heeft de Awa-prijs Safae Bennouna (Hedo) ondersteund, die kleding vervaardigt met bijzondere aandacht voor de keuze van de grondstoffen en de arbeidsomstandigheden van de ambachtsvrouwen met wie ze samenwerkt. In Palestina heeft Enas Skaik (Sabaya Embroideries), de winnares uit Gaza, de marketingstrategie en de digitalisering van haar merk kunnen versterken, waardoor ze internationaal aan zichtbaarheid heeft gewonnen.

Ondernemerschap dat smaken overbrengt

In Guinee laat Oumou Hawa Camarra de rijkdom van de Guinese culinaire cultuur ontdekken en tot zijn recht komen via haar bedrijf La cuisine d’Hawa. Dankzij de Awa-prijs kon ze haar menu uitbreiden met nieuwe gerechten uit de regio en haar cateringdiensten verder ontwikkelen.

In Rwanda heeft Raissa Ikuzwe (Ino Coffee) haar werk ter promotie van lokaal geteelde koffie voortgezet, met een herontwerp van haar merk en de opening van een nieuw verkooppunt.

Cultuur als drijvende kracht achter verandering

Deze trajecten vertellen het verhaal van een levendige cultuur, gedragen door vrouwen die deze in dialoog brengen met hun tijd. Een cultuur die wordt doorgegeven, zichzelf opnieuw uitvindt en gestalte krijgt in gedurfde projecten waarin creativiteit en ondernemerschap hand in hand gaan.

Aan de hand van deze zeven trajecten illustreert dit artikel hoe het valoriseren van vakkennis en verhalen ook een krachtige economische hefboom kan zijn. Deze initiatieven beperken zich niet tot het bewaren van herinneringen: ze openen duurzame perspectieven voor regio’s, gemeenschappen en toekomstige generaties.