Een centrale rol in de ecologische transitie voor vrouwen die ondernemen

Gedurende vier jaar heeft het ‘Awa-prijs’-project vrouwelijke ondernemers ondersteund die een grote impact hebben op de samenleving en de gemeenschap. Dit initiatief, gefinancierd door België en uitgevoerd door Enabel, had tot doel het vrouwelijk ondernemerschap in de partnerlanden van de Belgische ontwikkelingssamenwerking te ondersteunen.

Via drie internationale wedstrijden heeft het project 27 vrouwelijke ondernemers begeleid, waarbij telkens een prijs van 1.500 tot 50.000 euro werd toegekend. In een reeks artikelen zien we welke impact de Awa-prijs heeft gehad op de vrouwelijke ondernemers die dankzij de Awa-prijs begeleid werden.

Vrouwelijke ondernemers die duurzame modellen ontwikkelen

Lokale innovatie is nodig om oplossingen te vinden die zijn afgestemd op de realiteit van gemeenschappen. Bedrijven kunnen hierin een belangrijke rol spelen: zowel bij het beperken van de gevolgen van de klimaatverandering als bij het invoeren van oplossingen om zich aan deze veranderingen aan te passen en ze tegen te gaan.

De levensverhalen van Edith Kouassi (Ivoorkust), Kathia Gretta Iradukunda (Burundi), Laurianne Kamuyi (DR Congo), Leila Kateferi (Burundi) en Sandrine Ouoba (Burkina Faso) laten zien hoe de toekomst vandaag al vorm krijgt, ondanks de voelbare gevolgen van de klimaatverandering voor de gemeenschappen.

Een invasieve plant omzetten in een duurzaam materiaal

In Burundi leidt Kathia Gretta Iradukunda Hyacinth Art House, een bedrijf dat waterhyacinten, een invasieve plant die het Tanganyikameer bedreigt, verzamelt om er ambachtelijke voorwerpen van te maken. Dit initiatief draagt bij aan de bescherming van het ecosysteem en creëert tegelijkertijd lokale economische kansen.

Kathia, winnares van de Publieksprijs 2022, heeft een deel van haar prijs gebruikt voor opleidingen op het gebied van marketing, het beheer van sociale media en vlechttechnieken, waardoor ze het productaanbod en de zichtbaarheid van haar bedrijf heeft versterkt. Ze heeft ook geïnvesteerd in de huur van extra winkelruimte en heeft nieuwe producten ontwikkeld.

Deze inspanningen hebben hun vruchten afgeworpen: in drie jaar tijd heeft Hyacinth Art House 11 nieuwe samenwerkingsverbanden gesloten met publieke en particuliere instellingen en ngo’s, zijn omzet zien stijgen en 4 medewerkers aangenomen.

Afvalbeheer organiseren en op grote schaal bewustwording promoten

In de Democratische Republiek Congo staat Laurianne Kamuyi aan het hoofd van Belkin Services, het enige bedrijf in Kinshasa dat een afvalinzamelings- en recyclingdienst aanbiedt aan bedrijven en huishoudens. Naast het inzamelen van afval worden er op nationaal niveau talrijke bewustmakings- en opleidingsacties georganiseerd.

Laurianne eindigde 3ᵉ in de categorie Scale-up in 2023. Zij heeft 50 vrouwen opgeleid tot vuilnisophaler – een primeur in het land – en zo bijgedragen aan sociale inclusie en de professionalisering van de afvalverwerking.

Dankzij de Awa-prijs heeft Laurianne ook nieuwe samenwerkingsverbanden kunnen aangaan, met name via haar deelname aan events die de zichtbaarheid van haar initiatief vergroten.

Sindsdien is Belkin Services gegroeid van 5 naar 50 seizoensarbeidsters en van 2 naar 7 vaste medewerkers, met een sterk stijgende omzet en de uitbouw van samenwerkingsverbanden met lokale, internationale, publieke en private instellingen.

Een milieuvriendelijk alternatief voor huishoudelijke brandstoffen

In Burundi ontwikkelt Leila Kateferi via KTF Concept een milieuvriendelijk alternatief voor traditionele brandstoffen voor huishoudelijk gebruik. Door organisch afval te recyclen tot biomassapellets biedt het bedrijf een alternatief voor houtskool. Het biedt ook efficiënte en veilige kachels aan. Met deze producten kunnen huishoudens koken zonder schade voor de gezondheid of het milieu.

Als winnaar van de 2e prijs in de categorie Innovatie in 2023 kon Leila een grotere productiefaciliteit financieren, waardoor ze nu meer brandstof en kachels kan produceren. Hiermee kan aan de stijgende vraag worden voldaan – en kunnen de milieuvoordelen van KTF Concept voelbaar worden uitgebreid.

„Naast de aanschaf van apparatuur heeft de Awa-prijs mijn bedrijf de kans gegeven om verder te groeien, omdat deze prijs ons werk flink in de schijnwerpers heeft gezet en onze naamsbekendheid een flinke impuls heeft gegeven.”

Plastic afval een tweede leven geven

In Abidjan, in Ivoorkust, heeft Edith Kouassi Ecoplast Innov opgericht, een bedrijf dat gespecialiseerd is in het recyclen en verwerken van plastic afval en afgedankte banden tot diverse producten: portefeuilles, decoratieartikelen en vloerbedekking.

Edith won de eerste prijs in de categorie Innovatie in 2023. Zij heeft de ontvangen steun ingezet om de groei van haar bedrijf te stimuleren en investeerde in de opleiding van de teams, ontwikkeling van gerichte digitale content om de zichtbaarheid te vergroten en uitbreiding van het productassortiment. Resultaat: Ecoplast Innov betreedt nu nieuwe markten en verkoopt meer.

“De Awa-prijs heeft me geholpen mijn activiteiten te herorganiseren en nieuwe mogelijkheden te verkennen, zoals producten van gerecycled plastic.”

Kinderen beter voeden en tegelijkertijd lokale producten promoten

In Burkina Faso heeft Sandrine Ouoba het bedrijf Doux Goûts opgericht. Dat is gespecialiseerd in de productie van potjes babyvoeding op basis van verse en biologische producten. Door de keuze voor lokale ingrediënten biedt ze gezonde maaltijden aan en ondersteunt ze tegelijkertijd de lokale landbouwsector.

Sandrine won de 3ᵉ prijs in de categorie Start-up in 2022. Zij heeft een intensieve stage gelopen bij een Senegalees bedrijf in dezelfde sector. Ze kwam terug van die stage met nieuwe kennis op het gebied van productie. Die heeft ze toegepast om de bedrijfsvoering van Doux Goûts te verbeteren en de economische en ecologische duurzaamheid ervan te versterken.

Meer circulariteit, meer impact

Deze initiatieven laten zien hoe bedrijven een cruciale rol kunnen spelen in de strijd tegen klimaatverandering en de ecologische transitie. Door afval om te zetten in grondstoffen, schone en toegankelijke alternatieven aan te bieden of door de productie- en consumptiepatronen te herbekijken, ontwikkelen de winnaars van de Awa-prijs concrete oplossingen voor de uitdagingen waarmee hun gemeenschappen worden geconfronteerd.

Door deze initiatieven via de Awa-prijs te ondersteunen, heeft Enabel bijgedragen aan de ontwikkeling van economische modellen die een antwoord bieden op de huidige milieu-uitdagingen en tegelijkertijd duurzame sociale en economische waarde creëren.