Betrouwbare geneesmiddelen in Afrika

Toegang tot veilige, doeltreffende en betaalbare geneesmiddelen is van fundamenteel belang voor de volksgezondheid. Toch lopen patiënten en gezondheidswerkers in veel Afrikaanse landen nog dagelijks het risico dat producten niet werken of zelfs gevaarlijk zijn. Producten die niet aan de normen voldoen en vervalste producten blijven circuleren, vooral daar waar de regelgevende systemen versnipperd zijn of over te weinig middelen beschikken

Garanderen dat geneesmiddelen veilig zijn, is niet alleen een technische kwestie. Het gaat om vertrouwen. Vertrouwen in apotheken, in ziekenhuizen en in gezondheidssystemen als geheel. Betere kwaliteit en veiligheid van medische producten en van het farmaceutische ecosysteem zijn essentieel om patiënten te beschermen en ervoor te zorgen dat niemand gevaar loopt.

Een gedeelde visie omzetten in de praktijk 

Enabel werkt al meer dan tien jaar samen met Afrikaanse partners voor een sterkere geneesmiddelenregelgeving en grensoverschrijdende samenwerking. Deze langdurige samenwerking droeg bij aan een belangrijke mijlpaal: de oprichting van het African Medicines Agency (AMA).

AMA is opgericht door de Afrikaanse Unie. Het Agentschap is operationeel sinds 2025. Het moet nationale regelgevende instanties ondersteunen, normen op elkaar afstemmen en de kwaliteit en veiligheid van geneesmiddelen en gezondheidstechnologieën op het hele continent verbeteren. Gedurende de oprichting van het agentschap heeft Enabel de dialoog tussen de verschillende partners gefaciliteerd, zijn technische expertise aangeboden en ervoor gezorgd dat de internationale steun was afgestemd op de Afrikaanse prioriteiten.

“De toekomst van Afrika wordt niet enkel bepaald door ambitie, maar door systemen te bouwen die werken, voor regelgevers, voor de industrie en vooral voor patiënten,” zegt Dr Delese Mimi Darko, Directeur-generaal van het African Medicines Agency. 

Sterke nationale systemen

Een visie voor Afrika omzetten in echte verandering voor de gezondheid van mensen vereist sterke nationale systemen die de kwaliteit kunnen garanderen van elk geneesmiddel dat gezinnen, gezondheidscentra en ziekenhuizen bereikt. Dat is waar de bijdrage van Enabel van essentieel belang is.

In Mauritanië ondersteunt Enabel de nationale overheid om de regelgeving te verbeteren en de kwaliteitscontrole te versterken. Dat helpt ervoor te zorgen dat geneesmiddelen in apotheken, gezondheidscentra en ziekenhuizen voldoen aan de veiligheidsnormen, ook in afgelegen gebieden waar toezicht moeilijker is.

In Senegal ondersteunt Enabel regelgevende instanties bij het versterken van hun kaders en praktijken. Enabel helpt bij de afstemmen op de normen en bij het doeltreffender deelnemen aan regionale en Afrikaanse regelgevende initiatieven. Samen dragen deze inspanningen bij aan de fundamenten waarop AMA doeltreffend kan handelen.

Partners samenbrengen voor meer impact

Naast ondersteuning op landenniveau speelt Enabel een belangrijke rol in de coördinatie van partners binnen Afrika. Als voorzitter van het African Medicines Regulatory Harmonisation (AMRH) Partnership Platform brengt Enabel donoren, technische partners en stakeholders samen om steun te coördineren en een gezamenlijke aanpak voor sterkere regelgeving te bevorderen.

Via het Team Europe Initiative on Manufacturing and Access to Vaccines, Medicines and Health Technologies in Africa (TESS MAV+), onder leiding van Enabel, wordt deze coördinatierol verder versterkt. Met de steun van Europese agentschappen, lidstaten en de Europese Commissie helpt TESS MAV+ Europese steun af te stemmen op Afrikaanse prioriteiten, vergemakkelijkt het de partnerdialoog en biedt het gerichte assistentie aan regelgevende instanties.

Door technische ondersteuning, beleidsdialoog en financiering met elkaar te verbinden, draagt TESS MAV+ betekenisvol bij aan veiligere, beter gereguleerde geneesmiddelen in Afrika. De Team Europe-aanpak biedt echt toegevoegde waarde wanneer iedereen aan hetzelfde zeel trekt.

Enabel draagt bij aan de opbouw van een sterker regelgevend ecosysteem in Afrika. Dat gaat van steun bij de oprichting van het African Medicines Agency tot sterkere nationale regelgevers en de coördinatie van partners. Door lokale actie te verbinden met continentale ambitie, helpt Enabel ervoor te zorgen dat geneesmiddelen betrouwbaar zijn via veiligere gezondheidssystemen en betere gezondheidsresultaten voor iedereen.