Een podcastreeks over de maatschappelijke inzet van Belgische jongeren

Hoe engageren jongeren zich vandaag?

young people doing volunteer work

De klimaatmarsen, #MeToo en de Black Lives Matter-beweging zijn recente voorbeelden van maatschappelijk engagement waarbij jongeren een belangrijke rol opnamen. Tegelijk hoor je doemberichten over jongeren die steeds minder interesse tonen voor maatschappelijke kwesties. Wat is hier nu van waar, en hoe voelen jongeren zich hierbij?

 

Enabel ging in debat met diverse Belgische jongeren tussen 15 en 19 jaar over hun maatschappelijk engagement. Deze getuigenissen werden verwerkt in een onderzoeksrapport en 6 podcasts. In die podcasts gaan we in gesprek met 3 Nederlandstalige en 3 Franstalige jongeren over wat het voor hen betekent om een actieve rol te spelen in de samenleving.

 

Zichtbaar en onzichtbaar engagement


De maatschappelijke inzet van jongeren kent veel zichtbare vormen, zoals protesteren op een betoging, of vrijwilligerswerk bij een organisatie. Maar ook minder zichtbare acties kunnen engagement tonen. Denk hierbij maar aan vegetarisme, het kopen van tweedehandskledij, het vermijden van plastic verpakkingen, etc.

Zo vertelt Sien (NL) over de kleine maar bewuste veranderingen die ze in haar dagelijks leven toepast om op een meer duurzame en sociale manier te leven. Of probeert Lou (FR) bij de jeugdbeweging op een niet-dogmatische manier ecologische en feministische waarden mee te geven aan de kinderen die ze begeleidt. Deze individuele initiatieven zijn voor jongeren ook waardevolle vormen van engagement.

Formeel versus informeel engagement


Traditioneel is er een onderscheid tussen ‘formele’ engagementen via organisaties en ‘informele’ engagementen buiten de bestaande structuren. In het onderzoeksrapport worden, van minst formeel naar meest formeel, 5 vormen van engagement onderscheiden: bewust leven, stem laten horen, persoonlijke initiatieven, aansluiting bij een organisatie en lidmaatschap van een organisatie.

Voor jongeren betekent engagement dus niet enkel ‘zich inzetten in een vereniging’. Voor velen heeft engagement te maken met individuele waarden en de keuze om die met anderen te delen. Binnen een organisatie of daarbuiten, heeft voor hen weinig belang. In onze podcastreeks vertelt Raihanna (NL) over haar lidmaatschap van Belgian Youth Against Racism en hoe ze zelf in Antwerpen een betoging organiseerde tegen de overname van de Taliban in Afghanistan in 2021.

De vlam van engagement


Voor hun vrijwillige inzet vertrekken jongeren vanuit gebeurtenissen die hen persoonlijk raken. Dit is vaak een impulsieve of emotionele reactie op concrete gebeurtenissen uit hun dagelijkse leven, de actualiteit, hun familie – en vriendengroepen.

Zo vertelt Elisabeth (FR) over haar verontwaardiging toen ze merkte dat in het leerboek van haar beeldhouwcursus maar 5% van de geciteerde artiesten vrouwen waren. Jongeren beginnen hun engagement dus niet vanuit grote ethische en filosofische kwesties, al vormen deze wel het kader waarbinnen ze nadenken over de samenleving.

Invloed van de eigen levensloop


De maatschappelijke inzet van jongeren wordt vaak op een binaire manier bekeken: je zet je in of je zet je niet in; je doet vrijwilligerswerk of je doet het niet. Door op deze binaire manier te kijken, missen we de levende dimensie van engagement. Die is nauw verbonden met hun relaties, levensloop en context.

Zo vertellen Yassin en Pawel (NL) over hun rol als vrijwillige begeleiders bij jeugdwerking Betonne Jeugd, waarbij ze vertrekken van de moeilijkheden die ze zelf in hun jeugd ondervonden. “In dialoog gaan met jongeren over dezelfde trauma’s kan al helpen,” zegt Yassin hierover. Door steun te vinden en steun te geven voelen deze jongeren zich nuttig en relevant. Engagement kan op die manier betekenis en zingeving bieden aan jongeren die zich eenzaam of ongelukkig voelen.

Engagement als onderdeel van de eigen identiteit


Jongeren – die sowieso in een belangrijke identiteitsvormende fase zitten – gebruiken hun engagementen om zichzelf op de kaart te zetten en om zichzelf te onderscheiden van anderen. Zo ontwikkelen ze een kritische en meer geïnformeerde kijk op het thema waarrond ze zich engageren, voeden ze hun waarden en vormen ze hun identiteit.

In de podcastreeks vertelt Shema (FR) hoe zijn antiracistisch activisme en zijn inzet voor de Black Lives Matter-beweging nauw verbonden zijn met zijn eigen identiteit. Het traditionele discours rond belangeloze inzet en altruïsme maakt dus plaats voor een discours rond identiteitsvorming.

Als promotor van wereldburgerschap en internationale solidariteit zet Enabel zich in om jongerenengagement te stimuleren, mét een mondiaal perspectief. Het gaat immers niet enkel over lokale maatschappelijke inzet maar ook over globaal denken. Zo worden jongeren zich beter bewust van de onderlinge afhankelijkheden en verantwoordelijkheden op internationaal niveau, en groeien ze op tot echte wereldburgers.

Meer updates en publicaties

Two women look into the camera showing their garden in Niger. A girls hides behind a tree. Goats are running around the garden. Nieuws

01 februari 2023

Biogas voor huishoudelijk gebruik, een duurzame energieoplossing getest in Niger

In Niger kookt meer dan 90 % van de bevolking op hout. Dat is heel slecht voor het milieu. Om dat probleem aan te pakken, experimenteert Enabel met de productie van biogas voor huishoudelijk gebruik bij 10 landbouwers-veehoudersgezinnen in de dorpen Nawdéo en Rounto Tanda in de regio Dosso. Lees meer.

Lees meer

palestinian woman sewing fabric Nieuws

23 januari 2023

Enabel bevordert vrouwelijk ondernemerschap in Afrika en het Midden-Oosten

Op initiatief van de minister van Ontwikkelingssamenwerking en Grootstedenbeleid heeft het Belgisch ontwikkelingsagentschap Enabel de Awa-prijs in het leven geroepen. Met deze prijs wil België veelbelovende initiatieven van vrouwelijke ondernemers in Afrika en het Midden-Oosten belonen en vrouwelijk leiderschap bevorderen.

Lees meer

productrices d'ananas béninoises en formation Nieuws

17 januari 2023

Benin: vrouwen in de ananasteelt verbeteren hun zakelijke vaardigheden en gezinsinkomen

In Benin steunen we vrouwen die werken in de ananassector. Hiermee willen we hen helpen hindernissen bij het ondernemen te overwinnen.

Lees meer

Nieuws

15 december 2022

Een onderneming oprichten in je gastland: het succesverhaal van Solange

In 2017 verliet Solange Njiojep Kappa haar geboorteland Kameroen om zich bij haar man te voegen. Hij was tien jaar eerder naar Marokko geëmigreerd. Het duurde niet lang of ze creëerde haar eigen job. Dat deed ze met de steun van het Amuddu-project. Lees haar verhaal.

Lees meer

Nieuws

03 februari 2023

Word lid van ons team in DR Congo!

Enabel zoekt medewerkers voor projecten in DR Congo. We zoeken verschillende profielen zoals projectmanagers, genderexperts, landbouwexperts, experts in beroepsopleiding of gezondheidszorg evenals administratieve, financiële en logistieke functies en vele andere...

Lees meer

cbl-acp Nieuws

16 september 2021

Enabel en CBL-ACP ondertekenen een samenwerkingsakkoord

Enabel en de Kamer van Koophandel, Industrie en Landbouw voor België, Luxemburg, Afrika, Caraïben en Pacific (CBL-ACP) ondertekenen een akkoord om de samenwerking tussen de twee organisaties te versterken.

Lees meer

Blijf op de hoogte

Blijf op de hoogte van onze activiteiten en internationale ontwikkelingstrends belicht vanuit Belgisch perspectief.

Newsletter NL

Consent(Vereist)