Een podcastreeks over de maatschappelijke inzet van Belgische jongeren

Hoe engageren jongeren zich vandaag?

young people doing volunteer work

De klimaatmarsen, #MeToo en de Black Lives Matter-beweging zijn recente voorbeelden van maatschappelijk engagement waarbij jongeren een belangrijke rol opnamen. Tegelijk hoor je doemberichten over jongeren die steeds minder interesse tonen voor maatschappelijke kwesties. Wat is hier nu van waar, en hoe voelen jongeren zich hierbij?

 

Enabel ging in debat met diverse Belgische jongeren tussen 15 en 19 jaar over hun maatschappelijk engagement. Deze getuigenissen werden verwerkt in een onderzoeksrapport en 6 podcasts. In die podcasts gaan we in gesprek met 3 Nederlandstalige en 3 Franstalige jongeren over wat het voor hen betekent om een actieve rol te spelen in de samenleving.

 

Zichtbaar en onzichtbaar engagement


De maatschappelijke inzet van jongeren kent veel zichtbare vormen, zoals protesteren op een betoging, of vrijwilligerswerk bij een organisatie. Maar ook minder zichtbare acties kunnen engagement tonen. Denk hierbij maar aan vegetarisme, het kopen van tweedehandskledij, het vermijden van plastic verpakkingen, etc.

Zo vertelt Sien (NL) over de kleine maar bewuste veranderingen die ze in haar dagelijks leven toepast om op een meer duurzame en sociale manier te leven. Of probeert Lou (FR) bij de jeugdbeweging op een niet-dogmatische manier ecologische en feministische waarden mee te geven aan de kinderen die ze begeleidt. Deze individuele initiatieven zijn voor jongeren ook waardevolle vormen van engagement.

Formeel versus informeel engagement


Traditioneel is er een onderscheid tussen ‘formele’ engagementen via organisaties en ‘informele’ engagementen buiten de bestaande structuren. In het onderzoeksrapport worden, van minst formeel naar meest formeel, 5 vormen van engagement onderscheiden: bewust leven, stem laten horen, persoonlijke initiatieven, aansluiting bij een organisatie en lidmaatschap van een organisatie.

Voor jongeren betekent engagement dus niet enkel ‘zich inzetten in een vereniging’. Voor velen heeft engagement te maken met individuele waarden en de keuze om die met anderen te delen. Binnen een organisatie of daarbuiten, heeft voor hen weinig belang. In onze podcastreeks vertelt Raihanna (NL) over haar lidmaatschap van Belgian Youth Against Racism en hoe ze zelf in Antwerpen een betoging organiseerde tegen de overname van de Taliban in Afghanistan in 2021.

De vlam van engagement


Voor hun vrijwillige inzet vertrekken jongeren vanuit gebeurtenissen die hen persoonlijk raken. Dit is vaak een impulsieve of emotionele reactie op concrete gebeurtenissen uit hun dagelijkse leven, de actualiteit, hun familie – en vriendengroepen.

Zo vertelt Elisabeth (FR) over haar verontwaardiging toen ze merkte dat in het leerboek van haar beeldhouwcursus maar 5% van de geciteerde artiesten vrouwen waren. Jongeren beginnen hun engagement dus niet vanuit grote ethische en filosofische kwesties, al vormen deze wel het kader waarbinnen ze nadenken over de samenleving.

Invloed van de eigen levensloop


De maatschappelijke inzet van jongeren wordt vaak op een binaire manier bekeken: je zet je in of je zet je niet in; je doet vrijwilligerswerk of je doet het niet. Door op deze binaire manier te kijken, missen we de levende dimensie van engagement. Die is nauw verbonden met hun relaties, levensloop en context.

Zo vertellen Yassin en Pawel (NL) over hun rol als vrijwillige begeleiders bij jeugdwerking Betonne Jeugd, waarbij ze vertrekken van de moeilijkheden die ze zelf in hun jeugd ondervonden. “In dialoog gaan met jongeren over dezelfde trauma’s kan al helpen,” zegt Yassin hierover. Door steun te vinden en steun te geven voelen deze jongeren zich nuttig en relevant. Engagement kan op die manier betekenis en zingeving bieden aan jongeren die zich eenzaam of ongelukkig voelen.

Engagement als onderdeel van de eigen identiteit


Jongeren – die sowieso in een belangrijke identiteitsvormende fase zitten – gebruiken hun engagementen om zichzelf op de kaart te zetten en om zichzelf te onderscheiden van anderen. Zo ontwikkelen ze een kritische en meer geïnformeerde kijk op het thema waarrond ze zich engageren, voeden ze hun waarden en vormen ze hun identiteit.

In de podcastreeks vertelt Shema (FR) hoe zijn antiracistisch activisme en zijn inzet voor de Black Lives Matter-beweging nauw verbonden zijn met zijn eigen identiteit. Het traditionele discours rond belangeloze inzet en altruïsme maakt dus plaats voor een discours rond identiteitsvorming.

Als promotor van wereldburgerschap en internationale solidariteit zet Enabel zich in om jongerenengagement te stimuleren, mét een mondiaal perspectief. Het gaat immers niet enkel over lokale maatschappelijke inzet maar ook over globaal denken. Zo worden jongeren zich beter bewust van de onderlinge afhankelijkheden en verantwoordelijkheden op internationaal niveau, en groeien ze op tot echte wereldburgers.

Meer updates en publicaties

d4d prize and enabel team Evenement

24 november 2022

D4D-prijs (digitalisering voor ontwikkeling): hoogtepunten 

Op 24 november werd de D4D-prijs toegekend. Drie projecten waar Enabel aan meewerkt waren genomineerd. Hieronder vind je een terugblik op deze memorabele dag. 

Lees meer

teams picture signature Nieuws

02 juli 2021

Enabel neemt deel aan multi-stakeholderproject om de Oostelijke Provincie van Rwanda te transformeren door het herstel van bossen en landschappen

Het Green Climate Fund (GCF) en de International Union for Conservation of Nature (IUCN) hebben een financieringsovereenkomst getekend voor het project ‘Transforming Eastern Province through adaptation’ (TREPA). Het GCF draagt 40 miljoen euro bij. Daarbovenop wordt 18 miljoen gemobiliseerd als cofinanciering van de Rwandese regering en andere projectuitvoerende instanties.

Lees meer

beekeeper in tanzania Nieuws

15 september 2021

EU, Enabel en ITC ondersteunen de bijenteelt in Tanzania

Vandaag hebben Jean Van Wetter, algemeen directeur van Enabel, en Pamela Coke-Hamilton, uitvoerend directeur van het International Trade Centre (ITC), een samenwerkingsovereenkomst ondertekend in Brussel voor een Europees project ter ondersteuning van de bijenteelt in zes regio's in Tanzania.

Lees meer

health worker preparing a vaccine Nieuws

29 november 2022

Enabel speelt sleutelrol in Europees initiatief om Afrikaanse vaccinproductie op te drijven

Enabel speelt sleutelrol in Europees initiatief om Afrikaanse vaccinproductie op te drijven. Enabel zal werken in een consortium van drie ontwikkelingsagentschappen. Het deelt zijn expertise om de Afrikaanse Unie te helpen tegen 2040 de Afrikaanse vaccinproductie op te voeren tot 60 % van de vaccinbehoefte in Afrika.  

Lees meer

Nieuws

15 december 2022

Neem deel aan ons #EnablingTheFuture event

Neem deel aan ons #EnablingTheFuture event. Sociale innovatie als katalysator voor internationale samenwerking. Op ons kantoor in Brussel of online.

Lees meer

Nieuws

25 november 2022

Interview met Adélaïde Kourouma, projectverantwoordelijke Stedelijk Ondernemerschap in Guinee

Interview met Adélaïde Kourouma over stedelijk ondernemerschap in Guinee. Opkomende Guineese ondernemingen helpen groeien

Lees meer

Blijf op de hoogte

Blijf op de hoogte van onze activiteiten en internationale ontwikkelingstrends belicht vanuit Belgisch perspectief.

Newsletter NL

Consent(Vereist)