Een podcastreeks over de maatschappelijke inzet van Belgische jongeren

Hoe engageren jongeren zich vandaag?

young people doing volunteer work

De klimaatmarsen, #MeToo en de Black Lives Matter-beweging zijn recente voorbeelden van maatschappelijk engagement waarbij jongeren een belangrijke rol opnamen. Tegelijk hoor je doemberichten over jongeren die steeds minder interesse tonen voor maatschappelijke kwesties. Wat is hier nu van waar, en hoe voelen jongeren zich hierbij?

 

Enabel ging in debat met diverse Belgische jongeren tussen 15 en 19 jaar over hun maatschappelijk engagement. Deze getuigenissen werden verwerkt in een onderzoeksrapport en 6 podcasts. In die podcasts gaan we in gesprek met 3 Nederlandstalige en 3 Franstalige jongeren over wat het voor hen betekent om een actieve rol te spelen in de samenleving.

 

Zichtbaar en onzichtbaar engagement


De maatschappelijke inzet van jongeren kent veel zichtbare vormen, zoals protesteren op een betoging, of vrijwilligerswerk bij een organisatie. Maar ook minder zichtbare acties kunnen engagement tonen. Denk hierbij maar aan vegetarisme, het kopen van tweedehandskledij, het vermijden van plastic verpakkingen, etc.

Zo vertelt Sien (NL) over de kleine maar bewuste veranderingen die ze in haar dagelijks leven toepast om op een meer duurzame en sociale manier te leven. Of probeert Lou (FR) bij de jeugdbeweging op een niet-dogmatische manier ecologische en feministische waarden mee te geven aan de kinderen die ze begeleidt. Deze individuele initiatieven zijn voor jongeren ook waardevolle vormen van engagement.

Formeel versus informeel engagement


Traditioneel is er een onderscheid tussen ‘formele’ engagementen via organisaties en ‘informele’ engagementen buiten de bestaande structuren. In het onderzoeksrapport worden, van minst formeel naar meest formeel, 5 vormen van engagement onderscheiden: bewust leven, stem laten horen, persoonlijke initiatieven, aansluiting bij een organisatie en lidmaatschap van een organisatie.

Voor jongeren betekent engagement dus niet enkel ‘zich inzetten in een vereniging’. Voor velen heeft engagement te maken met individuele waarden en de keuze om die met anderen te delen. Binnen een organisatie of daarbuiten, heeft voor hen weinig belang. In onze podcastreeks vertelt Raihanna (NL) over haar lidmaatschap van Belgian Youth Against Racism en hoe ze zelf in Antwerpen een betoging organiseerde tegen de overname van de Taliban in Afghanistan in 2021.

De vlam van engagement


Voor hun vrijwillige inzet vertrekken jongeren vanuit gebeurtenissen die hen persoonlijk raken. Dit is vaak een impulsieve of emotionele reactie op concrete gebeurtenissen uit hun dagelijkse leven, de actualiteit, hun familie – en vriendengroepen.

Zo vertelt Elisabeth (FR) over haar verontwaardiging toen ze merkte dat in het leerboek van haar beeldhouwcursus maar 5% van de geciteerde artiesten vrouwen waren. Jongeren beginnen hun engagement dus niet vanuit grote ethische en filosofische kwesties, al vormen deze wel het kader waarbinnen ze nadenken over de samenleving.

Invloed van de eigen levensloop


De maatschappelijke inzet van jongeren wordt vaak op een binaire manier bekeken: je zet je in of je zet je niet in; je doet vrijwilligerswerk of je doet het niet. Door op deze binaire manier te kijken, missen we de levende dimensie van engagement. Die is nauw verbonden met hun relaties, levensloop en context.

Zo vertellen Yassin en Pawel (NL) over hun rol als vrijwillige begeleiders bij jeugdwerking Betonne Jeugd, waarbij ze vertrekken van de moeilijkheden die ze zelf in hun jeugd ondervonden. “In dialoog gaan met jongeren over dezelfde trauma’s kan al helpen,” zegt Yassin hierover. Door steun te vinden en steun te geven voelen deze jongeren zich nuttig en relevant. Engagement kan op die manier betekenis en zingeving bieden aan jongeren die zich eenzaam of ongelukkig voelen.

Engagement als onderdeel van de eigen identiteit


Jongeren – die sowieso in een belangrijke identiteitsvormende fase zitten – gebruiken hun engagementen om zichzelf op de kaart te zetten en om zichzelf te onderscheiden van anderen. Zo ontwikkelen ze een kritische en meer geïnformeerde kijk op het thema waarrond ze zich engageren, voeden ze hun waarden en vormen ze hun identiteit.

In de podcastreeks vertelt Shema (FR) hoe zijn antiracistisch activisme en zijn inzet voor de Black Lives Matter-beweging nauw verbonden zijn met zijn eigen identiteit. Het traditionele discours rond belangeloze inzet en altruïsme maakt dus plaats voor een discours rond identiteitsvorming.

Als promotor van wereldburgerschap en internationale solidariteit zet Enabel zich in om jongerenengagement te stimuleren, mét een mondiaal perspectief. Het gaat immers niet enkel over lokale maatschappelijke inzet maar ook over globaal denken. Zo worden jongeren zich beter bewust van de onderlinge afhankelijkheden en verantwoordelijkheden op internationaal niveau, en groeien ze op tot echte wereldburgers.

Meer updates en publicaties

belgo namibian press conference Nieuws

22 mei 2024

België ontvangt een Namibische delegatie in het kader van de Belgisch-Namibische samenwerking voor waterstof en hernieuwbare energie

Deze dinsdag ontvangt minister van Energie Tinne Van der Straeten samen met CEO Jean Van Wetter van Enabel een Namibische delegatie voor een werkbezoek van 10 dagen over waterstof en hernieuwbare energie.

Lees meer

Nieuws

25 april 2024

Medewerker van Belgisch ontwikkelingsagentschap Enabel in Gaza komt om bij bombardement

Met diep verdriet en afschuw vernemen wij de dood van onze collega Abdallah Nabhan (33) en zijn 7-jarig zoontje Jamal afgelopen nacht na een bombardement van het Israelische leger in het oostelijke gedeelte van de stad Rafah.

Lees meer

king of belgium and enabel colleagues Nieuws

24 april 2024

Koning Filip bezoekt Enabel

Koning Filip brengt op woensdag 24 april een officieel bezoek aan Enabel in de Hoogstraat in Brussel.

Lees meer

event back drop with enabel written on it Nieuws

03 april 2024

Enabel viert 25-jarig bestaan

'Upcycling Internationale Cooperation. Dit was de titel van een avondevent georganiseerd op 28 maart 2024 naar aanleiding van onze 25e verjaardag.

Lees meer

woman sitting down, smiling Nieuws

12 maart 2024

#TeamBelgium zet in op vrouwen

Naar aanleiding van de Internationale Vrouwendag hebben Enabel, de DGD en BIO veerkrachtige vrouwen in de kijker gezet.

Lees meer

signature with africa cdc Nieuws

05 februari 2024

Africa CDC en Enabel werken nauwer samen om de gezondheidssystemen in Afrika te versterken

De samenwerking met Africa CDC is van het grootste belang om vooruitgang te boeken en de continentale structuur voor gezondheidsbescherming te versterken.

Lees meer

Blijf op de hoogte

Blijf op de hoogte van onze activiteiten en internationale ontwikkelingstrends belicht vanuit Belgisch perspectief.

Newsletter NL

"*" geeft vereiste velden aan