Benin: vrouwen in de ananasteelt verbeteren hun zakelijke vaardigheden en gezinsinkomen

productrices d'ananas béninoises en formation

Christiane Gbedji weet nu hoe ze een kasboek moet bijhouden, het budget van haar ananasboerderij moet beheren en microfinanciering kan krijgen om haar zaak uit te breiden. Samen met haar man ziet ze nu een betere toekomst voor hun boerderij. Meer dan 650 vrouwen hebben een identiek parcours afgelegd.

 

“Ik ben blij. Ik ben zo gelukkig! Ik kan zelf een kasboek bijhouden zonder de hulp van een familielid; het is meer dan een droom die zojuist is uitgekomen”,  zegt een stralende Christiane, die net de opleidingscyclus heeft afgerond die door Enabel en de Universiteit van Namen, in samenwerking met de plaatselijke Beninese autoriteiten, werd georganiseerd.

“Mijn echtgenoot en ik zijn erg enthousiast. Wij zijn er zeker van dat de omzet van ons ananasteeltbedrijf aanzienlijk zal stijgen, omdat wij onze planning en financieel beheer beter kunnen organiseren.”

 

Talrijke uitdagingen


Het parcours van Christiane is in meerdere opzichten een succes. Het is het resultaat van een empowermentinitiatief voor vrouwen dat Enabel uitvoerde in het kader van het DEFIA-programma (ontwikkeling van ondernemerschap in de ananassector). Dit initiatief is bedoeld om ananasteelsters in Benin te helpen de moeilijkheden rond hun activiteit, die noodzakelijk is voor het welzijn van hun gezin, te overwinnen:

  • hun lage opleidingsniveau maakt boekhouden en financiële planning moeilijk;
  • tradities maken dat zij hun man helpen voordat zij op hun eigen boerderij mogen werken, wat hun mogelijkheden beperkt om nieuwe inkomstenbronnen voor hun gezin aan te boren;
  • zonder identiteitsdocumenten kunnen zij onder meer geen SIM-kaart registreren. Die is onontbeerlijk voor overschrijvingen per mobiele telefoon, om toegang te krijgen tot bepaalde overheidsdiensten zoals kadastrale registratie, om microkrediet aan te vragen en om zich vrij te verplaatsen om nieuwe afzetmogelijkheden voor hun producten te vinden.
Christiane et d'autres productrices d'ananas en formation
Christiane samen met andere ananaslandbouwsters tijdens de training

In de gemeente Toffo, waar Christiane woont, hebben slechts twee van de 103 vrouwen die van het werk van Enabel profiteren, een identiteitskaart. Uit een onderzoek dat op verzoek van DEFIA door de NGO IPAD werd uitgevoerd bleek dat meer dan 95% van de begunstigden van het programma niet over identiteitsdocumenten beschikte, zelfs niet over een geboorteakte. Deze stand van zaken is zeer hinderlijk en versterkt hun onzekere positie.

Deze situatie is dus nadelig voor de positie van vrouwen in de ananassector en maakt het hun onmogelijk toegang te krijgen tot de steunmaatregelen die Enabel via het DEFIA-programma heeft genomen, met name de subsidies voor de uitbreiding van de plantages en de werkzaamheden voor het verwijderen van stronken, het ploegen en het planten van scheuten. Minder dan 7% van de ananasteelsters heeft hiervan geprofiteerd.

Toch is de rol van vrouwen cruciaal in de economie van Benin. 70% van hen woont namelijk op het platteland, waar zij 60-80% van het landbouwwerk verrichten en tot 44% van de diensten leveren die nodig zijn om hun gezin te voeden. In het productiegedeelte van de ananaswaardeketen vertegenwoordigen vrouwen ongeveer 15% van het totale aantal ananasbedrijven met een oppervlakte van minder dan 0,5 hectare.

 

Doelgerichte acties


Om deze uitdagingen aan te pakken hebben Enabel en de Universiteit van Namen een reeks acties opgezet om het ondernemerschap en de onafhankelijkheid van vrouwen in de ananassector te ondersteunen:

  • Een opleidingscyclus afgestemd op de behoeften van ondernemende vrouwen, gekoppeld aan een speciale subsidie voor het verwijderen van stronken, het ploegen, het leveren en planten van zaailingen en het verstrekken van biologisch afbreekbare mulchfolie;
  • Bevordering van de toegang van vrouwen tot land en het in contact brengen van vrouwen met eigenaars van ongebruikte en levensvatbare grond voor de ananasteelt met steun van de autoriteiten;
  • Begeleiding van vrouwen bij de formaliteiten voor het verkrijgen van de nodige administratieve documenten, met name de identiteitskaart;
  • Steun voor vrouwen om toegang te krijgen tot passende voorzieningen.

Ongeveer 674 vrouwen worden bereikt met deze acties die begonnen met opleidingscycli en steun bij het verkrijgen van subsidies voor de exploitatie van nieuwe grond. Uiteindelijk werd hen meer dan 300 hectare nieuwe landbouwgrond ter beschikking gesteld. Hun land wordt ook bedekt met biologisch afbreekbare mulchfolie. Naast een beter water- en onkruidbeheer verminderen zulke folie de behoefte aan gespecialiseerde arbeid, die voor vrouwen maar al te vaak ontoegankelijk is.

Met de steun van echtgenoten


Het succes van het programma is grotendeels te danken aan de inspanningen om de echtgenoten mee te krijgen en actief te steunen.  DEFIA heeft hen van meet af aan betrokken bij de georganiseerde opleidingen om hun begrip voor de behoefte van hun vrouwen aan mondigheid en onafhankelijkheid te vergroten. De meesten van hen waardeerden deze aanpak, omdat zij hierdoor bewustgemaakt worden en het werk van hun vrouwen op het veld beter steunen.

“Wij zien onszelf soms als ‘God’: wij beslissen of onze vrouwen al dan niet aan een activiteit mogen deelnemen”, zegt Gérard Kougnitode, de echtgenoot van een van de deelneemsters aan de opleiding. “DEFIA begreep dit door ons bij de opleiding te betrekken en ons toe te staan de opleiding bij te wonen. Wij zijn blij met deze overweging en zijn vooral meer geneigd om onze vrouwen toe te laten tot deze opleidingen en coachingsessies omdat we weten wat er tegen onze vrouwen wordt gezegd. We staan er nu volledig achter.

Gérard is niet alleen blij dat zijn vrouw van de opleiding heeft kunnen profiteren, maar hij is ook erg enthousiast omdat de coaching hem in staat heeft gesteld zijn eigen zaak te verbeteren.

Concrete resultaten


Christiane, een 45-jarige moeder van zes kinderen, heeft de opleidingscyclus met succes afgerond. Ze gebruikt nu symbolen om haar behoeften te beschrijven en haar kasboek bij te houden. Ze kan haar budget plannen, organiseren en beheren en is zelfs in staat een ondernemingsplan op te stellen en in te dienen bij een microfinancieringsinstelling. “Onze begeleider was in staat om wat ik als moeilijk of zelfs onmogelijk beschouwde, omdat ik niet kon lezen of schrijven, mogelijk te maken”, zegt ze trots. “Ik bedank ook mijn man omdat hij me de door DEFIA georganiseerde opleidingen heeft laten bijwonen en me gedurende het hele proces heeft begeleid.”

Delphine KINDJIHOUANDE is een ananasproducente die ook in de gemeente Toffo woont. Zij kreeg een biometrische identiteitskaart.

“Ik ben erg blij. Als ik alle stappen om mijn identiteitskaart te krijgen alleen had moeten doorlopen, zou ik ontmoedigd zijn geraakt. Onze trainer gaf ons niet alleen nieuwe managementvaardigheden, maar hielp ons ook bij onze inspanningen. Met deze kaart ga ik onmiddellijk naar een microkredietinstelling om een lening aan te vragen en het geld te investeren in mijn land om het uit te breiden. Ik ga ook investeren om beter voor mijn gezin te kunnen zorgen.”

 

Alles bij elkaar genoten 674 ananasproducentes zoals Christiane en Delphine van de steun van DEFIA voor ondernemerschap en empowerment. Ze leven verspreid over 34 gemeenten in zes departementen. Dit vertegenwoordigt ongeveer 77% van de  ananasteelsters in Benin. Dit is een mooi resultaat, zowel voor de opbouw van een meer inclusieve samenleving als voor de versterking van de financiële zelfstandigheid van landbouwgezinnen.

Meer updates en publicaties

Two women look into the camera showing their garden in Niger. A girls hides behind a tree. Goats are running around the garden. Nieuws

01 februari 2023

Biogas voor huishoudelijk gebruik, een duurzame energieoplossing getest in Niger

In Niger kookt meer dan 90 % van de bevolking op hout. Dat is heel slecht voor het milieu. Om dat probleem aan te pakken, experimenteert Enabel met de productie van biogas voor huishoudelijk gebruik bij 10 landbouwers-veehoudersgezinnen in de dorpen Nawdéo en Rounto Tanda in de regio Dosso. Lees meer.

Lees meer

palestinian woman sewing fabric Nieuws

23 januari 2023

Enabel bevordert vrouwelijk ondernemerschap in Afrika en het Midden-Oosten

Op initiatief van de minister van Ontwikkelingssamenwerking en Grootstedenbeleid heeft het Belgisch ontwikkelingsagentschap Enabel de Awa-prijs in het leven geroepen. Met deze prijs wil België veelbelovende initiatieven van vrouwelijke ondernemers in Afrika en het Midden-Oosten belonen en vrouwelijk leiderschap bevorderen.

Lees meer

Nieuws

15 december 2022

Een onderneming oprichten in je gastland: het succesverhaal van Solange

In 2017 verliet Solange Njiojep Kappa haar geboorteland Kameroen om zich bij haar man te voegen. Hij was tien jaar eerder naar Marokko geëmigreerd. Het duurde niet lang of ze creëerde haar eigen job. Dat deed ze met de steun van het Amuddu-project. Lees haar verhaal.

Lees meer

Nieuws

03 februari 2023

Word lid van ons team in DR Congo!

Enabel zoekt medewerkers voor projecten in DR Congo. We zoeken verschillende profielen zoals projectmanagers, genderexperts, landbouwexperts, experts in beroepsopleiding of gezondheidszorg evenals administratieve, financiële en logistieke functies en vele andere...

Lees meer

cbl-acp Nieuws

16 september 2021

Enabel en CBL-ACP ondertekenen een samenwerkingsakkoord

Enabel en de Kamer van Koophandel, Industrie en Landbouw voor België, Luxemburg, Afrika, Caraïben en Pacific (CBL-ACP) ondertekenen een akkoord om de samenwerking tussen de twee organisaties te versterken.

Lees meer

d4d prize and enabel team Evenement

24 november 2022

D4D-prijs (digitalisering voor ontwikkeling): hoogtepunten 

Op 24 november werd de D4D-prijs toegekend. Drie projecten waar Enabel aan meewerkt waren genomineerd. Hieronder vind je een terugblik op deze memorabele dag. 

Lees meer

Blijf op de hoogte

Blijf op de hoogte van onze activiteiten en internationale ontwikkelingstrends belicht vanuit Belgisch perspectief.

Newsletter NL

Consent(Vereist)